9* M» II S ■ E tl M 
viride eft, pingue , oleofum , quod ad fplendorem Solis aut Candelae Examinatum, ma- 
culas virides obfcuriores, in albo aut fubluteo corpore, exhibet, quauior foraminibus 
pervium, ut commodius corpori alligari polii t. Hujus vires infignes in calculo pellendo 
haud raro expertus luta. Novi virum in hac urbe, qui unum poftidebat plane fimilem 
huic Nephriticum lapidem, cujus vires infe ipfo faspius expertus erat infignes , quam 
etiam ob caufim carpo alligatum femper geftabat. Sed cum fe quodam tempore bal- 
neo aquae dulcis, in quo herbae quaedam codae erant, commififfet, madefadus hoc de- 
cocto lapis vim omnem amifit. Quocirca deponendum fuafero , quando Balneum 
aeger ingreditur. 
Alius mihi eft Nephriticus colore melleo> feu ex viridi fubflavo , quem ex Viro Clariff. 
D. Jolianne de Laet habeo , quadratus , tenuis , quovis latere vix unciam aequans dimi- 
diam, in centro perforatus. Hic ille eft , quem idem D. de Laet lih. i. de Gemmis 6 c 
Lapid. cap. 2.3. inveniri ait maxima copia in America , ad ripas fluminis Aniazonum , & 
aliorum quae ex illa continentis parte in Oceanum ingrediuntur , potiflimum in Novat 
Hifpania , unde plures in reliquam Europam adferuntur. Nafcuntut magna interdum 
mole. Boethius namque fcrihit fe vidifle apud Gemmarium Rudolphi Imperatoris fru- 
ftum mille fexcentis Daleris emptum, ex quo poculum fatis amplum formatum fuerat. 
Et ego elegantem Phialam, cujus Icon adhuc apud me eft, ex nigricante lapide Nephri- 
tico elaboratam vidi Anno mdcxlvii. 15. Januar. apud auriftibrum Illuftriff. Principis 
Chriftiani V. P. M. quas mille Daleris tcftimabatur , figura ovali, cujus labri cir- 
cumferentia pedem unum cum femifle fuperabat. Bafis vero in Diametro uncias fex 
habebat. 
Tertius Nephriticus lapis, quem teneo , oblongioris lamina* facie confpicitur , cujus 
tria latera reda, quartum femicirculare, longitudine eft unciarum duarum cum femiffe, 
latitudine unius & femis, quatuor in angulis foraminibus pervium, colore magis virenti, 
&pundulis albis variegatus, quem exiftimo tertiam effe fpeciema D. de Laetpropofi- 
tam, quamque Ximenes tantopere commendat. 
Quintas fpeciei fecundum de Laet etiam unus mihi eft, viridi, albo , flavo, purpureo 
nigricante coloribus proditus. Figura jam eft triquetra ; fed fradus videtur, cum uni- 
cum latus politum fit, reliqua inasqualia. 
Secunda jam propofita fpecies illa eft ex qua Americani varia conficiunt, pifces, ca- 
pita avium, roftrapfittaci, fphasrulas , columellas perforatas , quas ornamenti loco ge- 
ftant. Barbari, qui Guianam incolunt, magni illos faciunt, in pyramidis figuram effdr- 
mantes, ac foraminibus quas fub inferiori labro habent indentes, ut pulchriores fibi 
videantur. Hinc eft quod Gefnerus Oripendulum vocet, 8 c peculiarem lapidem 
faciat. 
In hujus lapidis viribus explorandis, tutum eft confilium Johannis de Laet, qui fua- 
dec diverfas ejus fpecies experiri, & modo carpis, modo renibus applicare. Nam & ego 
novi eundem lapidem quibufdam profuifle, quibufdam minime: quod an lapidis virtuti, 
an hominis Idiofyncrafias fit tribuendum, ignoro. 
Achates a fluvio Sicilias ejufdem nominis ita didus eft, quod primo ibi inventus. 
Lapis eft variorum colorum, quorum ratione in varias fpecies difpefcitur, ut etiam figu- 
rarum ipfi a Natura impreflarum. Quando venis fuis & maculis cornu refert , Cera- 
cbates dicitur, quando arbores &: nemora, Dendrachates. Colore eft aut nigro, aut 
fufeo, aut cinereo, aut corallino, aut pellis Leoninas, Hyenas: per hos colores venas alb^ 
ubi difcurrunt, Leucachatem vocant, fi rubicundas, HasmachatCm , fi Sardas modo ru- 
ber, Sardachatem , fi Coralli modo, Corallaehatem. Summa, coloribus adeo variat ac 
ludit , ut jucundum prasbeat fpedaculum, in primis ubi lineis fuis & coloribus res alias 
naturales aut artificiales exhibet. Ab Oniche differt, quod hasc Zonis & Cruftis vario- 
rum colorum confiet; Achates vero lineis tk maculis ludar. A Jafpide duritie &: larvo - 
re: Jafpis enim licet omnes colores habeat quos Achates , tamen mollior & Achate 
magis opaca eft, quocirca nec tam exade poliri poteft. Ex India notas probatifiimas ad- 
fercur, in Germania & Bohemia etiam quandoque repentur , etiam tantas molis, ut po- 
cula & fcyphi ex eo confici poflint. 
Venenis peftiferis , ut & Viperarum & Scorpionum idibus refiftere credunt. Cor 
recreat & adverfus omne contagii genus tuetur. Sitim febricitantium ore contenta 
fedare,& asftus diminuere animadverfum eft; unde tanquam Amuletum contra febres, 
pr^- 
