FORMIANUM. 97 
prsefertim Quartanas a multis geftatur. Qute rubro eft colore, pro Hsmatitide vendita- 
tur, & ad fanguinem fiftendum commendatur. 
Mihi Achatis aliquot funt fpecies ; una nigra, venulis purpureis & albicantibus, in qua 
vena alba fluvium referens duo ejus latera cingit. Lapis planus, figura ovali dum integer 
eflet jam vero pars ejus ampla reflat longitudine palmi , latitudine trium digitorum. 
Atropurpureus ille color, in quem centri nigredo terminatur, undulatim lapidem am- 
bit, variis gyris & anfradibus. In ejus medio linea alba , cordis figuram ferme confti- 
tuens , illas ambit , quod colore maxime tequabili nigricante praeditum eft. Ad Leu- 
cachatem refero. 
Globuli ex quibus armillas conficiunt nigricantes ex Achate tornati penes me etiam 
cernuntur quidam. 
Ex miniato Achate, flava & Chalcedonii interfperfa vena, laminulae funt quaedam 
odanmike, ita politae &fuis foraminibus perviae, utufum quoque in armillis habeant. 
Ejufdem fubftantiae eft columnula angulata , puro conflans Achate purpureo & fla- 
vefcente, perforata quoque ut muliebribus Ornamentis inlerviat. 
Anno mdcxlviii. ex Iflandia ad me tranflniflus eft lapis flavus, rudi mafla, qua par- 
tes abfciflse politus & lmvis , filicem quodammodo referens, fed dum durius ferro tra- 
datur Scintillas non praebet ullas, verum in partes minutas diflilit ; ad Achatem aut Ja- 
fpidem referendum puto. 
Achatem ovi Columbini magnitudine & figura dono accepi, variis coloribus lamina- 
tim quali diftindum : cernere enim licet album, nigrum, fufcum, flavum, grifeum, aliof- 
que mira jucunditate jundos. 
Ad Achates refero Lapidem indicum figura nuclei Pinei; fed oblongior ali- 
quanto , unciae unius longitudine* extremitas altera radicem quali quandam habet, quae 
alteri lapidi inferta fuifle videtur , altera planior , latior, coloribus cum Achate certat: 
limbo enim eft purpureo, qui cingit Violaceum, hic candida linea reliquum feparat ad 
cinereum tendens, natura politus eft. Qui eum defcripferit nondum inveni. Integer 
pendet grana x* 
Chirurgus, qui eum attulit, refert fe in India in littore maris invenifle, & cuidam in 
navi calculo laboranti ejus fcobem exhibuifle magno cum fucceifu. Durior enim non 
eft quam ut cultro fe radi patiatur. 
Onyx a colore unguis humani nomen mutuavit, Italis Nikolo , Germanis £) !lld) cl / 
unguem enim humanum colore & fplendore refert , duobus ad minimum coloribus, 
albo, 5c nigro, Zonis diftindis conftans , magis opaca quam tranllucens. Nigram ejus 
partem Plinius Morion Indicam vel Pramnion vocat. Sardonix ex Oniche 5c 
Sardo componitur , eique varias imagines imprimere folent Sculptores. Quandoque; 
ex Zona alba imaginem fculpunt, ita ut nigra Zona loco ftratifit,tumqueaquibufdam 
Memphites vocatur, hodie a Gemmariis Camehuja. Sunt qui Onicha , quando fola 5c 
alba eft, Calcedonium vocent : alii ita diftinguunt Sardonichen, Calcedonium & Ony- 
chen,ut Sardonix dicatur, cum Onychi Sardi aut Carneoli rubicundus color diftinde 
adjundus eft ; Calcedonius,dum abeft rubicundus & niger color ; Onyx vero, dum adeft 
niger & abeft rubicundus. Onyx pro colorum varietate etiam varias habet fpecies. 
Sunt enim nigri prorfus, funt cum albedine, fufco, flavo, luteo, fubeceruleo, corneoque 
colore miram varietatem oftendentes:fed omnes Zonas & lineas habent, quibus colores 
invicem diftinguuntur. Olim tantce magnitudinis inveniebantur, ut inde columnulas 52 
pocula, qua; Myrrhina dicebantur, conficerent. Prasferuntur jam ceteris fubcoemlei in 
imo nigredinem habentes. 
Ad figilla conficienda aptiflimus lapis , nam ceram politus non recipit. Geftatus Me- 
lancholiam, animi pafliones & triftitiam pellere putatur, fenfufque vegetiores reddere. 
Sunt qui Melancholiam, timorem ac triftitiam eo augeri putant ; fed Sardas feu Corneoli 
prasfentia fugari. Epilepticos paroxyfmos impedit . Politi ex eo fi fiant globuli y pulve- 
N rulenta 
