ioo M tl S E U M 
fm autem uniformiter , quod ob puritatem & squalitatem fueci contingit, necefle eft 
unum genus figuras oriri in omnibus, qux apta nata (it fpacium implere, &c. Poft pauca. 
In omni coagulatione partes undique in idem punctum coeuntes , quam maxime ad 
circulum accedere exoptant. Hexagona igitur fit, qux fola perfe&a, quia fit ex triplici 
divifione faperficiei ad angulos acutos, fex triangulis in unum veluti centrum coeunti- 
bus, &c. Rationem redditurus, cur in cufpidem terminentur, hsc addit: Flectuntur in 
Cryftallo juxta cufpidem latera, deficiente materia, qux cum purior quoque fit, & ma- 
gis conftringitur , & clarior apparet. Anshelmus Boetius haec habet: Nafcuntur ple- 
rumque Cryftalli forma hexagona, in mucronem delinente, quia terreftris fubtilis ma- 
teria, fe feparans ab aqua, nititur fe unire, ac omnibus modis fingula: particulae centrum 
corporis fui ambiunt & appetunt, &c. Probabilem hanc caufam ubi pluribus deduxiffer, 
concludit : Abfque ratibne manifefta , figuram illi certam a Natura & Deo datam effe 
hexagonam Patuere oportet , ut in multis rebus contingit. Quod admirari hxc na- 
tura, non vero intelligi velit. 
Quia nomine Cryftalli omnes gemma: perfpicux & molles , qitce nullum colorem 
maniteftum in fe habent, intelliguntur; quatuor primarix ejus fpecies conftituuntur. 
Prima, qux glaciem referr, Cryftallus montana di£ta; fecunda hexagona, qux Itidem 
ad Solis radios exhibet, tertia Citrina, quarta Pfeudoadamas , quas reliquis nobilior, 
nafcitur variis in locis Italix, Cyprix, Lufitanix, Germanix, Bohemix, Norvegix. 
Varia ornamenta ex Cryftallo fabricantur, monilia, perfpicilla, fpecula, pocula, fcy- 
phi, patinae , quae pro ratione magnitudinis & artificii care venduntur. In ufus Medicos 
etiam expetitur, fub lingua febricitantium pofitafitim fedat, manibus detenta xgros re- 
creat & refrigerat, prxfertim fi major fit, ubi incaluerit aqua Rofarum mergatur. In 
tenuiflimum pulverem reda&a, ac cum vino propinata, Dyfenteriam curat, albos uteri 
fluxus fiftit, ladis ubertatem & copiam a proprietate promovet, pondere Drachmx 
unius exhibita, cum oleo Amygdalarum dulcium eos curat qui fublimatum hauferunt, 
fluxum Cliolericum, feu Cxliacum, tanquam Alexipharmacum quoddam fiftit, calcu- 
lum per urinam pellit , collo appenfa fomnia terrifica prohibet & vertigini medetur. 
Chymici, ut felicius hxc prxftet, ex eo oleum & fal conficiunt, quorum prxparationes 
vide apud Anshelmum Boethium. 
Infignis mihi maffa eft Cryftalli montanae politx , fex librarum pondo, figura qua- 
drangula, longitudine pollicum feptem cum dimidio , latitudine feptem, cr alliti e duo- 
rum, cui arte cavitas cruciformis eft infculpta , pollicis craffme , trium ferme latitudine, 
per gemmae corpus decuffatim in longitudine & latitudine tranfiens, variis fandorum 
reliquiis referta; opus vifu jucundum, & artificii non vulgaris. 
Sunt& globuli hemifphxrici, oblongi & rotundi, politi, ex eodem Cryftalli genere 
elaborati; funt etiam rudes & informes quaedam maffx ejufdem generis. 
Ex Norvegia Cryftalli Hexangulje, columnari figura, magnitudinis diverfx, 
allatae funt, quaedam digiti magnitudine, inter quas una radicem habec, variis impurita- 
tibus nigris flavis inquinatam, Sunt & minutae craflitie pennae gallinacex, longitudine 
dimidii digiti, hexangulae, oblongae, acuminatx. Sunt & figura Olivari , utrinque in 
apicem terminatx, politx, fexangulae, fed ab uno latere rudes, urpote quo matrici fux 
adhxferunt , & nutrimentum attraxerunt. In fluminibus inveniri ajunt has , reliquas 
in montibus. Imperatus Cryftallos in forma Olivari vocat, & quia utrinque acuminan- 
tur, eodem modo quo reliquas haud vegetari ftatult , per principium fux longitudinis 
fcilicet, fed per latus quod matrici adhxret. 
Minere crystalli varix etiam ex Norvegia ad me funt- delatae , e rupibus 
in quibus crefcunt abruptx , & Cryftallos magnitudine diverfas de fe fundentes , ex 
quibus earum generatio evidenter elucet. Cernere enim licet in iis tam initia , quam 
progreffus & augmenta lingularum. 
Prima maffa ab una parte plana & rudis eft , qua fcilicet a cautibus abrupta Iapidis ad- 
huc adhaerent veftigia; ab altera infinitarum Cryftallorum , Hexangulorum, quafi po- 
litorum, majorum, minorum, complicatorum apices eam afperam & horridam reddunt. 
Secunda maffa utrinque Cryftallis perfectis, imperfedis, &ipfa materia Cryftallorum 
rudimenta quxdam de feprxbente conflat, in cujus altero latere dux quafi bullx aut 
foramina confpiciuntur triangularia, quibus aut faxa, aut metalla fuere affixa, criftam 
Cryftallinam non inepte refert. 
Impurior 
