FORMIANUM. 103 
experientia. Malleum & Incudem innoxie ferre vult Plinius 5 fed hoc feculo nullus in- 
ventus eft, qui in pulverem Malleo redigi non pollit. Magneti vires adimere credide- 
runt i fed &: hoc falfum effe docuit experientia. Nec plumbum aciem Adamantis ob- 
tundit. Ridiculum quod fcribunt Autores, Adamantem capiti mulieris ipfa inlcia fup- 
politum, fi marito fidelis fit, efficere ut dormiat , &: in amplexus ejus ruat, fin adultera, 
eundem averfetur. 
Quis enim difcretionem , judicium & occulta dignofcendi facultatem lapidi con- 
cedent, p rx fer tim iniis quas non a Natura, fed voluntario hominis dependent arbitrio, 
quale eft adulterium ? Venenatum effe Adamantem, vimque deleteriam obtinere qui- 
dam voluerunt i fed falso. ObfervavitManardes, mancipia Adamantes degliitivifleftine 
omni noxa : interne, contufis crebro exhibitis Dyfenteriam curare aggreifam effe mu- 
lierem, fine omni moleftia, idem teftatuf. Prasterquam quod Adamantis ufus frequens 
fit ad ornatum , etiam eo gaudent alii artifices. Ejus pulvere poliuntur alii Adamantes 
& lapides duriores. Quidam volunt Adamantem cufpidi fagittas impolitum, arma om- 
nia penetrare. A Medicis appenditur tanquam Amuletum contra venena, peftern, fa- 
fcinationes,incantamenta,terriculamenta, aliafque Dasmonum prreftigias, Quibufdam 
reconciliationis dicitur gemma, quod exiftimetur iram exftinguere, & conjugum amo- 
rem fovere : fed a Naturali principio htec peti nequeunt. Deus per varia media extra- 
ordinarie operatur quandoque, quas ordinariis viribus rerum naturalium adfcribi ne- 
queunt. 
Mirum & rarum eft quod fcribit Rueus : Dominam Heverenfem e Luxenburgorum 
familia duos habere hereditarios Adamantes , qui alios crebro producant, ut eos qui 
flatis temporibus intuetur, congenerem fibi prolem eniti palam judicet. Qjiod fi ve- 
rum, magnum argumentum prsebet, feminarias facultates lapidibus inefle , quibus pro- 
pagantur & fibi fimiles producunt. Sed hasc fibi relata ait a Domina fide digna , non 
vero propriis oculis vidifle. 
Pfeudoadamantum ex Bohemia &: aliis locis, non politorum fed crudorum, mihi 
aliquot funt fpecimina, nucis juglandis magnitudine, ovalis ut plurimum figure, filices 
albos externe reprcefentantes, ubi franguntur perfpicui & clari. Sunt fk politorum qui- 
dam veri, colore magis aqueo & limpido. 
Pseudoadamantem e fluvio Amazonum mecum communicavit Vir Clariff. 
Johan. de Laet. Lapillus eft candidus, perfpicuus, rudis, durus, fcrupuli pondere , qua- 
dratus, altera parte concavus aliquantum & inaequalis, de quo ipfe in libello de gemmis 
& lapidibus ita differit : Ad Pfeudoadamantum claflem etiam referenda eft Adaman- 
tum illa fpecies, que copiofe & varia mole reperitur in quibufdam regionibus ad flumen 
Amazonum litis, qui fere globofi funt, licet non cxade Ipherici, nunquam autem an- 
gulati, ut verus Adamas, funt autem teneriores ad inftar Cryftalli, & formati in tabulas, 
aut alias formas, politique nitent quidem, fed femper in fe habent aliquid lactei , ita ut 
facile a ceteris dignofci poffint. 
Rubinus ab Indis Tokes Sc Manca, a Perfis &; Arabibus Jacut dictus , eft gemma 
Diaphana, rutilans, rubenfque, ad cceruleum parum inclinans , limam refpuens , ad fan- 
guinis, Cocci, Laccas Indica: colorem potius accedit, quam Minii, ut Rubinus coerulei 
quid admixtum habere videatur, ita Granati & Hyacinthi quid flavi, hifque notis invi- 
cem diftinguuntur. 
Sunt qui Rubinum veterum Carbunculum effe exiftiment, fed deeft uria illa nota, 
quod in tenebris inftar Anthracis non luceat : Aft talem Carbunculum in, rerum Na- 
tura non inveniri, major pars autorum exiftimat. Licet unum aut alterum in India apud 
Magnates quofdam reperiri fcribant , cum tamen ex aliorum relatione id habeant fal- 
tem , ipfi non viderint. Quocirca eorum mihi non difplicet lententia , qui omnes 
gemmas rubicundas Carbunculos vocant, ob colorem igneum , ita uc nomen fit ge- 
nerale, quod adRubinos, Hyacinthos, Granatos extenditur-, a quo nec abhorrere 
videtur Plinius , qui Carbunculum in tot fpecies dividit. 
Ratione rubedinis quatuor ejus conftitui folent genera , que nomina etiam diverla 
funt forata. Rubinus verus, de quo jam a&um, Rubicellus, Balaflius , & Spinellus. 
Balaflius exiguam valde habet Rubedinem, Spinellus mollior aliquanto vero Rubino, 
rubicundior Balailio, fed non adeo fplendet ac verus Rubinus. Hic etiam fuos habet 
gradus. Rubicellus ex Balailio & Spinello colorem mixtum habet, quali fimilis Granatis 
Bohe- 
t- 
