fORMIANUM. 105 
phiri in Orientales, ex variis Indiae regionibus allatos : & Occidentales, in confinio Si- 
lefise&Bohemise , in torrentibus & 111 prato minore Iferse inventos. Tindura Recolor 
Saphiri ab eo igne auferri poteft, ut Adamantem mentiatur. 
Frigiditate & ficcitate in primis pollet , unde in pulverem redadus, oculorum humi- 
ditatesexficcat, inflammationefque eorum arcet i quod etiam prseftat butyro mixtus 
& palpebris illitus fuperioribus. Commendatur etiam ad omnia alvi profluvia , Dyfen- 
reriam , fluxum Hepaticum, Hsemorrhoidum , cum aqua plantaginis, tormentillas, &c. 
propinatus , cum lade exhibitus pulvis, ulcera & vulnera interna fanare , cor roborare, 
pefti & venenis refiftere creditur,in quem ufum Sal & Tindura a Chymicis commen- 
dantur. 
Integer Saphirus narium haemorrhagiam fiftit , fronti adhibitus*, inflammationibus 
applicatus , eas curat. Ejus aipedus oculos juvare , & vifus incommoda tollere 
dicitur. 
Ab homine impuro & rebus Venereis dedito geftatus fordefeit &C nitorem amittit, 
Venerem namque inhibere, fcabiem tollere , Venenis refiftere, cor roborare. Carbun- 
culorum Peltiferorum augmentum prohibere, & ne malignitatem ad cor tranfmittant 
impedire creditur. 
Inflammationes, fi in principio adhibeatur, reprimit , contufionibus fi paulo fortius 
premendo mox in principio applicetur, ne inflammentur inftar miraculi impedit. Fe- 
brium ardorem mitigare, & omnibus cordis aftedibus mederi exiftimatur. 
Quidam pro Oleo Saphiri vendunt quippiam ex floribus Camomilbe cum Sale Am- 
moniaco deftillatum , a quibus cavendum. 
Smaragdus a nonnullis Prafinus, ab aliis Neronianus, & Domitianus, Arabibus 
Zamarut didus ; gemma eft grato virore oculorum aciem ita demulcens , &: animum 
recreans, ut omnium viridariorum amoenitatem fuperet , pellucida , Diaphana , plane 
viridis. Plinius ejus genera duodecim recenfet. Idodie in Orientalem & Occidenta- 
lem difpelcitur: ille pradlantiflimus, duriffimus, viriditate oculos uberrime fatians. Hic 
duplex quoque eft : Europasus , qui in Cypro, Brittannia, aliifque locis invenitur, &C 
Peruanus, qui licet viriditate excellat , tamen ut Orientalis non ita radiat , & nubeculis 
ut plurimum foedatur. Scaliger Occidentalem ab sere originem trahere putat, tum quia 
serugo viridis , tum quia affricatus Lapidi Lydio ceris colorem reddat ; hoc enim modo 
Mercatores Indi eum probant. 
In Mufeo Calceolarii qui confpicitur, extat in lapide porofo fatis , cujus ima pars 
quafi Marmorea, fuperior Marcafitam refert. Orientales raro majores vifi nucis avel- 
lanse magnitudine*, Occidentales palmam manus quandoque sequant. 
Interim inufitatse magnitudinis quidam apud Autores leguntur. Theophraftus tradiE 
a Rege Babylonia ad Regem dEgypti miffum efle Smaragdum , quatuor cubitorum , 
&in delubro Jovis apud dEgyptios reperiri obelifeum ex quatuor Smaragdis , longitu- 
dine quadraginta cubitorum , latitudine ex una parte quatuor cubitorum , ex altera 
duorum. 
Appianus Grammaticus memoriae tradit , fuilfe in Labyrintho dEgyptio Seraphim 
coloflum,ex uno Smaragdo novem cubitorum. Crantzius lib. 7. Metrop. cap. 3. refert 
Sultanummififfe imperatori Friderico Cantharum ex Smaragdo, capientem Sextarium 
Balfami. Ipfe Genuse vidi Catinum ex Smaragdo , qui in Diametro pedem circiter ha- 
bebat, qui seftimari ob magnitudinem pretii nequibat. De quo Jovius in Confalvo fic 
refert. Sandus crater, in facrario templi maximi, religiofiflime cuftoditur, refertque 
Immenfi pretii Smaragdum hexagonum , efcarias patinse modo cavatum. Partum id 
fuit antiquitus ex Syriaca Vidoria , &: adpublicum civitatis decus D. Laurentio confe- 
cratum. Pragse in facello D. Venceflai etiam magnum inveniri feribit Agricola. Facile 
luditur a duriorum gemmarum contadu, seftu, chalybe, sere, idibus. 
Vires ei attribuuntur multse &: magnse , alvi fluxus & Dyfenteriam , a quacunque 
caufa ortam , exhibitum miraculofe fiftere ajunt. Exhibentur fex grana in pollinem re- 
dadfa, in aqua aliqua appropriata, contra qusevis venena, peftem, morfus venenatos, fe- 
bres peftilentiales , fudorem provocat. Contra Epilepfiam puerorum collo fiifpenfus, 
aut digito geftatus, eam impedit, ita ut aut morbum tollat, aut frangatur. Coxae mulie- 
ris alligatus partum accelerat, ventri appofitus eum retinet, Ori inditus haemorrhagiam 
fiftit. Terriculamenta fugare, hemitritseam febrem tollere, memoriam firmare, vifum 
O cen- 
1 
