FORMIANUM. in 
fpofiti , quo nodi in anteriore thoracis parte, ita ut femper alius alio major fit. Materia 
unde generatur, eft fuccus ex herbis praeftantiffimis elicitus, vifcofus & terreftris. Joh, 
Nirenbergius a Peruanis Vicanam vocari fcribit, cornubus carere , fimilem ede caprae 
filveftri , gaudere montanis rupibus, frigus & deferta amare, gelu & nive recreari. In- 
cola; ea ad ftragula tondent, lana vero eorum delicata eft, & fubtilis indar ferici, nulhl 
opus habens tindura. Francifcus Hernandus, citante eodem Nirenbergio, varia re- 
cenfet animalia, in quibus hi lapides in America reperiuntur , quamvis folum efficaces 
eos ftatuat, qui eruuntur ex animalibus qua: herbas falubres depafcuntur. Sic namque 
concludit: Vix eft cervorum caprarumve genus ullum, in cujus ventriculo, aliave corpo- 
ris parte interna , fuapte fponte , ex ipfis alimonia; excrementis lapis hic , qui etiam in 
tauris vaccifque folet offendi, non paulatim concrefcat &: generetur, multis fenfim ad- 
ditis & adhaerentibus membranulis, quales funt caeparum i ideoque non nifi in vetuftifli- 
mis, ac fenio jam confedis reperiuntur, neque ubique, fed certis ftatifque locis ea fup- 
petit materia. 
Lapis, qui in Canthis oculorum Cervi reperitur , etiam pro Bezoardico venditatur i 
ferunt ita generari ex Plinii fententia lib. 19. cap. 9. Cervi fpeluncas , in quibus colubri 
& ferpentes verfantur, adire folent, quos fuo anhelitu ubi elicuerint, vorant, vel ut fe 
ab aegritudine quadam liberent, vel ut rejuvenefcant . Hifce faturi , feftinanter ad 
aquofa loca contendunt, totofque fe in aquam mergunt, praeter anteriorem capitis par- 
tem, ut calor, quem ex veneno contraxerunt , temperetur. Dum in aqua haerent, in 
oculorum angulis generatur lapis , qui ex aqua regreffis decidens, in ufus medieos col- 
ligitur. Quidam hunc lapidem dari, & Bezoardicum effe negant. Mihi eo nomine 
frudum datum eft ab amico, quod diverfum ab Orientali & Occidentali lapide Bezoar- 
dico apparet. Nec enim cruftis conftat aut tunicis fe fuccedentibus, medullam habens 
cineream, duram, cortice redam albicante, exteriore fuperficie ex fulvo nigricante, 
maculofo. 
Melioris lapidis Bezoardici notae .hae ftatuuntur: fi ex capricervis Orientalibus, iri 
montanis pafcua habentibus, fit depromptus* unde Perficus profertur Malacenfi: qui 
ex nigro feu varo colore viridefcir, cujufque pulvis fubviridis eft; qui, ablata crufta fupe- 
riore, inferiorem fplendentem habet, qui in meditullio concavus, aut arenam lapidis 
fubftantiar fimilem habet ; qui in aqua aut vino liquefcit, nihil continens arenofi : fi calce 
viva, aqua admifta, ungatur lapis , ac illa paulo poft flavefcant. Quidam chartam cret^ 
fricant, deinde fupra Cretam lapidem; fi fridionis linea viridis appareat, legitimum cen- 
fent. Quidam acu ignita lapidem perforant; fi fumum de fe fpargat, adulteratum cre- 
dunt. Certior tamen nota non datur, quam fi venenum, animali praebeatur, & oblato 
lapidis pulvere incolumis evadat. 
Mire a multis'ejus depraedicantur virtutes , adeo ut extiterint, Hernando tefte, qui 
nulli non morbo auxiliari crediderint ; & folius hujus lapidis praefidio Medici, fententi£ 
fua,confummati evaferunt, pro talibufque fefe impudenter venditarunt. Interim ejus 
vires in fequentibus affedibus faepe funt exploratae: Venenis peculiariter refiftit, ac 
cordi robur conciliat ; ad Syncopen granorum quatuor pondere datur in aqua aliqua 
cordiali , felici fucceffu in ipfo paroxyfino , vel paulo ante ad cordis Palpitationem, Me- 
lancholicos affedus, Quartanam, Lepram, Scabiem, valde commendatur. In Epilepfia 
eumaqua liliorum convallium,, Ad Lumbricos,cum aqua graminis aut cardui benedidij, 
mira praeftat. Pefti, febribus peftilentialibus, & contagiofis, variolis, morbillis, pete- 
chiis, papulis malignis, cum aqua cardui bertedidi adeo refiftit, ut non folum ab iis 
praefervet, fi quotidie grana duo cum aqua aliqua cordiali exhibeantur , fed etiam gra- 
norum odo vel decem pondere cum vino exhibitus, adverfus Napelli, Arfenici, anima- 
liumque virus, praefentiffimum eft auxilium. Purgantium malignitatem retundit, Chro- 
nicis morbis ex humoribus aut flatibus ortis fuccurrit. Imo ad juventutem confervan- 
dam, vires reftaurandas, membra roboranda, Indi ipfi eo utuntur, prasmifla purgatione,- 
per quinque dies continuos ejus grana decem exhibendo. 
Sed non intra modo fumptus , fed & extra adhibitus mira praeftat. Si alligetur la- 
teris liniferi brachio, ut cutim nudam tangat, venenis refiftit , & cor a malignitate tue- 
tur. Ad morfus animalium venenatorum valet fi ejus pulvis vulneri infpergatur, item in 
vulneribus a telis intoxicatis inflidis, peftilentibus Carbunculis apertis fi infpergatur, ve- 
nenum omne exfugere creditur.' 
Miru® 
