W O R M I A N II M. 
LIBRI PRIMI 
SECTIO TERTIA, 
METALLICIS. 
C A P. I. 
i 
Jjhud Metallum ? 
X peditis Foffilium duobus primis generibus , mediis nempe Mi- 
neralibus & Lapidibus, ut tertii genera, quas in Mufeo noftro fervan- 
tur, pari brevitate expendamus reftat. Hoc autem nomine Metal- 
licorum, complexi fumus , intelligentes tam ipla Metalla pro- 
prie fic dida , quam Metallis affinia: five ea in fodinis prope Metalla, 
live in Metallorum feparationibus,fufionibus St praeparationibus ab iis 
fegregentur. 
De Metallis W ^ g&Me&V , quod inquirere notat , didis, ( vel ut Plinius vult 
ab d?h.ct, fjblQ, clflb-cL) unum poft aliud, quod poli alia commoda quaerantur) ut primo 
agamus , tenendum Metalli vocem varie ab Autoribus fumi, vel pro fodina ipfa ex qua 
Metalla proprie dida eruuntur ; vel pro vena ex qua excoquuntur , vel pro fodinis 
aliarum rerum , quo pado Oneficratus Metallum Rubricae in Carmania effe fcribit. 
Salis in Lybia. Proprie vero eft genus quoddam foffilium, quod Aurum, Argentum, & 
castera ejus generis compleditur. Quod in hunc modum defcribi potefb Metallum 
eft corpus perfede miftum, non vivens, fed viventi aemulum, a Deo in venis creatum, 
ex terra fubtiliffima & halitibus pinguibus ex terra & aqua, per calorem miftis, ut inde 
Sulphureum St Mercuriale femen fiat, ex quo Metalla generari poffiint: quae accedente 
falino principio concrefcunt St indies incrementa capiunt, donec pura & perfeda red- 
dantur, igne fufilia, iduque in longum St latum dudilia. 
De eorum generatione varie dilputant Philofophi: rem breviter hifce complexi fu- 
mus. Exhalationes vaporofae ab Ariftotelicis allegatae , non nifi remotae caufae cenferi 
poffunt Materiales, utpote ex quibus Mercurius St Sulphur generetur , quae Seminale 
principium a Deo iis inditum continent. Quod evincunt Metallorum codiones, pro- 
bationes, refolutiones, omnefque eorum proprietates. Locus eft terra montana , lacu- 
ftris, St aliud Metallum. 
Metallorum proprietates St afFediones communes fune : i. Fundi a calore, & a frigore 
concrefcere, quo plus continent Mercurii, eo facilius funduntur , quo plus Sulphuris, 
eo difficilius, quo plus Mercurii iis additur, eo molliora St ad fufionem aptiora reddun- 
tur. z. Duci St ad malleum extendi, eandem ob caufam . In quibus exada eft miftura 
humiditatis Mercurialis cum Sulphure analogo, facilius ducuntur & malleo extendun- 
tur , quam in quibus eft vitriolati Sulphuris St Salis , aut terne Metallica. 3. Mercu- 
rium imbibere, ob principii affinitatem. 4. Addunt alii tranfmutationem, de qua multi 
dubitant, attamen experientias St oculari demonftrationi fides haud deroganda. Fer- 
rum in cuprum multis in locis Natura ipfa mutare nititur , Mercurius in plumbum levi 
artificio redigitur; vide a Bartholino in hunc finem adduda libro de corporibus perfe- 
de mixtis inanimatis cap. z. quas Florentia St Bafilex obfervavit , nos ipfi oculis noftris 
vidimus. Confule tradatum Deinhemii de Medicina Univerfali. 
Dividimus Metalla in vera, quas notas St proprietates omnes a nobis enumeratas ha- 
bent: & fui generis, feu improprie dida, quas in aliquibus deficiunt. Vera funt perfeda 
vel imperfeda. Perfeda, quas fubftantia St accidentibus funtabfoluta,& ita fuis principiis 
temperata, ut ignis examina fine ullo detrimento fuftinere poffiint, late diftendi, ac di- 
latari, St facile Mercurio jungi, quod in auro 'St argento videre licet. Imperfeda haben- 
