\V O R M I A N U M. 129 
Nativa tantum in serariis Metallis invenitur & tantum ex ./Ere fit ; fi quandoque in 
Aurariis, Argentariis aut Plumbariis invenitur, venae eorum cum sere mifcentur. Boni- 
tatem ejus ex colore & viribus aeftimant. Nam nativa omnis viridis eft; alia ad fatieta- 
tem,&,quo magis ad Smaragdi accedit viriditatem, eo melior aeftimatur: alia dilute vi- 
ret, quae viliifima ; alia medio modo fe habet. 
Chryfocolla potiflimum utuntur pidores, aurifices ea fola quae Aurum glutinat. Me- 
dicis etiam foffilis cedit. Digerit, exficcat, & fine morfii carnem liquefacit. Ulceribus, 
quae confolidationem refpuunt cum frudu accommodatur, modice pota vomitus 
movet. 
Spodos, quam aliqui Spodium nominant , duplex eft > fofiilis & faditia. Hic de 
priori agendum, quas Grascis ignota fuit, fed a Mauris, Serapione nempe defcripta, dici- 
tur ad differentiam alterius Spodos subterranea ab Agricola , qui eam fieri 
ait, cum ignis quo Metallici duritiem faxorum rumpunt in Cryptis, cuniculis, puteis, 
aut occulta terras incendia urunt, vel Cadmiam, vel Pyritem, vel Plumbarium lapidem, 
vel aliud quid fimile. 
Sed ex Cadmia potiflimum fit Spodos nigra, fufca, cinerea; ex Pyrite cinerea tan- 
tum , ex plumbario lapide, lutea velTinerea, ex lapide aerofo candida, quas tandem 
Virefcit. 
Serapio tres fpecies proponit, albam, viridem, luteam rubore afperfam. In India in 
littoribus maris fodi ait (forfan ubi fodinas metallicas) albam prae casteris commendat, 
poft luteam, viridem afperiorem effe ait. 
Lutea mihi tranfiniffa e fodinis Norvagias , qua: prope Nidrofiam in Ofterdalia ex- 
tant, cupro prasgnantes, levis eft, tenuis, luteo colore manus inficiens. Cinerea quibufi 
dam dicitur, a proprietate quam habet, cineribus affinem. 
Exficcat, abftergit quandoque fine morfu, quandoque vero adeo exedit, ut, fi in cu- 
tem fcabiofam, aut exulceratam incidat, ad offa ufque carnes erodat, fine aliquo infigni 
dolore, quod de Albergia refert Agricola. Alioquin viribus cum Pompholige convenit, 
nifi quod imbecillior aliquanto. 
C a p. XI. 
‘De Dyrite , Saxis Met ollaribus , Mica , Talco. 
TNter Lapides de Pyrite fupra a nobis adum eft , ejufque fpecies aliquot addudae; 
-*• quia vero fpecies aliqua Metallis fe jungit, eaque quandoque finufuo fovet, huc ejus 
fpecies aliquot adducendas fupra omiflae, ubi de fterilibus adum. 
Quod Grasci Pyritem vocant, id ita didum, vel quod ex eo ignis excutiatur, vel quod 
ignei fit coloris, Arabes Marcafitam vocant & 2 eg nigrum , a quibufdam lapis luminis 
&C Marcafita cuperofa , item lapis aerarius, quod in asris fodinis copiofe inveniatur. Ger- 
manis ^ctvcr-jtctn/ dtupfcr-ffcin/ dvitpjtr-cvij. Putant quidam effe Ariftotelis & Theo- 
phrafti , quod igni repugnet, & in ardentibus fornacibus conjedus fluat, 
ubi defluxerit, rurfum concrefcat. Purus lapis non eft, fed aut Metalli, aut alterius cu- 
jufdam materias quippiam in fe continet. Nos hic fpecies quafdam, fupra non propofitas, 
enumerabimus, ne adum agamus. 
Pyrites Argentei coloris. Ejus rudis quasdam mihi mafla eft, quas in nigricante 
lapide micas Argenti fpifle jundas oftendit, quibufdam in locis aurei Pyritis venas inter- 
curfantes obtinens: quia ponderofior Argentum & ^Es infe continet, ex Argentifodi- 
nis Norvegias ad me delatus. 
Pyrites Aurei coloris, majoribus conflans granis, ©ioBfyicjtger-ftep didus Me- 
tallariis , auri maflfam ferme refert, intermicantibus trigonis quibufdam granis politif- 
fimis, coeruleum quid intermiftum habens, in aerariis fodinis frequens. 
Pyrites aureus tessellatus, ex variarum figurarum politis conflat tefi 
fulis, nunc majoribus, nunc minoribus, maxima ex parte quadratis. 
Pyrites aureus granulatus, conflat granis inaequalibus , angularibus, 
aureis , quibus quiddam coerulei viriditatis eft admixtum. Colorum enim varietate 
caudam Pavonis aemulatur, friabilis eft, ut facili attritu in grafia fua refolvatur. 
Ex aureo et argenteo Miftus , granis maj oribus , fub titulo ©JO&fpfoftgcr- 
R ffcfj 
