/ 
154 M LI S ■ E n M 
cum Mercatores nitri, nave appulfa, in lictore pararent efcas in Syrice Phoenicia, &pro 
lapidibus , quorum non erat copia , glebas nitri foco fubdidiflent ad ignem parandum* 
liquato nitro & cum arenis commio, vifi funt rivi fluxifle tranflucentes nobilis liquo- 
ris, & hanc fuiife tradunt originem vitri. 
Ex lapidibus quibufdam arenis & cineribus, addito nitro, conficere folent vitra Indi, 
tefte Plinio. Ex Cry (lallo vulgo & cinere fa \lx cujufdam herbae Kali didx Arabibus, ad- 
dita Magnefia ut clarius reddatur. Cum vitri materia jam liquetur, agit fpumam; qua: 
de eo verriculo, tanquam recrementum de Argento detrahitur] mox vero .concreta in 
panes cogitur candidos, quibus eftfapor miftus, magis falfus quam amarus. Hanc mate- 
riam artifices ad Argenti fcobem,cum ex ea conflare volunt maflam, addunt, ut citius 
igne liquefcat, vulgo fel vitri, ©(af-gaife vocant. 
Plinius teftatur , fub Principe Tiberio, excogitatum vitri temperamentum , ut fle- 
xibile effiet, & totam ejus officinam abolitam, ne Auro, Argento, reliquifque metallis 
precia detraherentur. Sed eam famam diu crebriorem quam certiorem fuiife. Exifti- 
mem haud poffibilem efle hanc confectionem, nifi Metallica reffituatur vitro h timidi- 
tas, quse flexibilitatem conciliat; qua: tamen jungi nequit* 
Ufus vitri in vafis eft,& quidem commodiffime, nullum enim odorem, nullum fapo- 
rem liquoribus communicat, a nullo liquore vincitur, nihil tranfpirar, nihil eo aptius ad 
liquores continendos. Repentino frigore aut calore frangitur, & Idu. Cryftallini vitri 
ufus ad vafa potoria pepulit auri & Argenti metalla. In Medicina etiam fuos ufus obti- 
nuit. Temperamento efle volunt calido in primo, flcco in fecundo gradu, excipi in 
multis collyriis, tollere porriginem & furfures, lenes capillos & barbam efficere. Affium- 
ptum cum vino tenui, calculos veficas valenter confringere , conferre Pulmoni & cafui 
capillorum. Sed Avicennaadhos ufus comburi & praeparari vult. Uftionis modus dif- 
ficilis, cum facile fundatur. 
Qrndam hoc modo idpraeftant : Illinunt pice liquida, dein inter carbones urunt, 
donec ignitum appareat, poftea exemptum exftinguunt in aqua & abluunt, quod opus 
fepties repetunt 5 fic in cineres facile comminuitur , ex quibus fit Eleduarium de ci- 
neribus. 
C At. XV. 
' r Dc Qtdmid, nPomphoiige Spodo faoiytid. 
T A M de corporibus Metallicis in fornacibus elaboratis levioribus & aerea: naturas 
■“•agendum, quae parietibus & fummitatibus adhaerere folent, inter quae primo occurrit: 
C a d m i a , quam duplicem efle fupra innuimus, Foffilem, de qua luo loco actum eft, 
&: fornacum, de qua jam fermo erit. 
Cadmi a fornacum, olkiiofcit-lffiicl)/ in primis oritur fornacibus , in 
quibus venae AEris aut Argenti coquuntur, eftque fubftantia lapidofa, agglutinata fecun- 
dum crufias aut racematim, quae, dum ven® coquuntur, flammarum ac flatuum vi ad 
parietes & tedum elevatur. Optima cenfetur, qua: in aerariis fit officinis , ex Pyrite 
Cadmia Metallica foffiii. 
Ejus quatuor inveniuntur fpecies ; prima 'zshctMirzg , quse fit quando ctaffior materiis 
pars egreditur, &: poft Diphrygen parietibus fornacum inficiens , in corpus concrefcit; 
pars egefta multa fi fuerit, crufla fit Craffior, fin pauca, tenuior. Quot autem vicibus 
fitexcodio , tot oriuntur crufla: ; illam efle puto qua: Germanis ffiittcl ofen-Dwcf) dicitur. 
Secunda illa eft in quibus Zonae apparent, purlres : Tertia quibus venae Onychis, ovv%iTes. 
Quarta ogpetxtTtg^ quae nomen a refla mutuatur, e crafla materia orta, tenuis plerumque 
eft & nigra. Hanc efle puto quam titulo ‘SBfar oftn-riuclj ex Norvegia accepi. Plerum- 
que in iis fornacibus repetitur, in quibus Pyrites aerofus non excoquitur. Hae fpecies 
craffiori conflant fubftantia. 
Tenuior materiae pars egefta, propter levitatem magis in fixblime fertur, & aldoribus 
fornacum locis infidet,ibique in corpus concrefcit, cujus fuperficies, quoniam uvarum 
fpeciem gerit, j&oifviTts vocatur, tenuis hxc materiae pars ferreis haflis infummo forna- 
cum adhserere folet,ibidemque hanc fpeciem Cadmiae efficere, quam alii vocare folent 
Ttrthiam Alexandrinam , fimilis eft corticibus arborum, intus lenis, fublutea, 
exterius granulofa inftar racemi , admodum minutis granulis, Cinerei coloris , aliquan- 
tum 
