FORMIANUM. i 55? 
ferre ajunt ex Ptifana, vel muliebri lade potum ; fed valentius id agere, fi 'longi piperis 
aliquid addatur. Suffitu occlufos foeminarum locos referare tradunt, & vulvas ftrangula- 
tus avertere. Non defuntfuperftitiofa: muliercula, quas iis abutantur in amatoriis pocu- 
lis, quibufdam prius admurmuratis incantationibus. Affirmant prasterea valere Cervi- 
num fungum ad epota venena ex mero hauftum, quin etiam ad venenoforum-omnium 
morfum, non modo potum, fed etiam illitum. Excalfacere hurtc, ex odoris graveolen- 
tia, quifpiam facile judicabit, inquit Matthiolus. Cordus tamen in alia eft opinione, ut 
fupra innuimus. 
Pila stagnalis a me vocatur* corpus Sphericum, pilas majoris palmarias ma- 
gnitudine & figura , in ftagno prope Soram Saelandias inventum , ex minutiffimis quafi 
pilis aut villis, in exquifitiffimam rotunditatem redadis, conflans. Dum recens erat, co- 
lore confpiciebatur viridi, herbaceo •, jam exficcatas exterior fuperficies ad flavedinem 
inclinat, interius villi adhuc virides apparent. Corpus, magnitudinis habita ratione, 
leve valde eft. Cum enim pugnum aut magnam pilam palmariam asquet magnitudine, 
pondere tamen non fuperat Drachmam unam . Ex mufcofls herbidis plantarum 
aquaticarum villis , crebro aquae jadu & rotatu fic concreviffe videtur. An Con- 
ferva Plinii de qua libr. 27. ita differit. Peculiaris eft Alpinis maxime fluminibus 
Conferva appellata a ferruminando; fpongia aquarum dulcium verius quamMulcus, 
aut herba villofae denfitatis &c fiftulofas. 
Curatum ea fcio omnibus offibus confradis , prolapfum ex arbore alta putatorem, 
circumdata univerfo corpori , aquam fuam infpergentibus quoties inarefceret, &c. 
Matthiolus viridi colore, & ferici flaminis fere modo villofam dicit. 
Gap. III. 
TDe Hyffo arboreo , Tela arborea, Mufco terrefiri, Coralloide, 
r F 'yxioide . 
Q Uia Byssum in arbore nafci fcribat Philoftratus, hic de eo agendum duxi, licet 
quibufdam , potius frudus arboris , quam excrementum ftatuatur. Marinus certe 
hujus cenfus videtur. Byffus igitur, Grascis 3 uQr@» a Buz Hebraico, jam etiam in facris 
faspe occurrit Bibliis. Terrenus eft vel Marinus. De Terreno quid fit, non confentiunt 
autores. 
Quidam Lini fpeciem conftituunt , ut Julius Pollux & Cardanus , Paufanias & alii 5 
quidam lanam effle dicunt ; fed prior fententia veritati magis litat. In arbore nafci ma- 
xima pars ftatuit : fic enim Philoftratus. Homines, qui fecundum Indum flumen habi- 
tant, lineis amiciuntur veftibus , etenim linum in agris plurimum nafcitur , calceamenta 
geftant ex Papyro •, nobiliores By flo induuntur. Byfliim vero ex arbore nafci ferunt, qua: 
bafi quidem populo fit perfimilis, foliis vero falici. Plinius lib. 9. cap. 1. cum Goffipio 
confundit. Julius Pollux de Byffo ita diflerit : Byffina & Byffus, lini quasdam fpecies eft 
apud Indos. Apud zEgyptios ex arbore quadam lana fit, ex qua veftem confedam lino 
maxime fimilem effe quifpiam dixerit, fola denfitate excepta ; denfior enim arbore fru- 
dus enafcitur, duplici munitus cortice, quo dirempto, poftquam inftar nucis floruerit, 
interius hoc quod lanam refert, eximitur, unde fubtegmen efficitur, flamen autem illi 
fubtendunt lineum. 
Byfliim igitur terreftrem in arbore inftar bombacis nafci, hinc colligere licet, unde a 
quibufdam cum bombace confunditur. Colore quidam candido effe ferunt , quidam 
glauco, quidam flavo, ut Scaliger, &c certe talis eft nofter, ex flavo & glauco miftus quafi, 
filis conflans tenuioribus, capillamentis fimillimis, uncia: circiter longitudine, fplenden- 
tibus, bombace horridioribus paulo. 
Marinus byssus in conchiliis quibufdam reperitur, prasfertim in Pinna, delica- 
tiffimus enim & molliffimus eft, fericas lanas comparandus , colore fufeo fplendente, a 
fimilitudine Byffi Grasci aut Judaici fic nominatus. Prius enim , inquit Rondeletius, 
cognitas funt divitias terrenas , quam Marinas : tunc pretiofarum veftium textu additum 
terreno exiftimat idem. Mytili quoque Byfliim gignunt, fi modo feta illa, qu;eexiis 
dependere fblet, byffi nomen mereri dicatur. 
Sed tam differt a Pinnarum byffo, quantum ftupa Cannabina, a tenuiffimo & delicatif- 
S z fimo 
