lya, MUSEUM 
Fruticulus efl', cum fua radice palmaris , lignofus, ramulis frequentibus implicitus* 
figura rotunda antequam dehifcat. Dehifcit autem cum in aqua calida ponitur. 
Frudus fert in mediis ramulis, rotundos, parvulos, duros , candicantes , in quibus in 
duplici cavitate lunt femina pauca nigricantia , folia parva, oblonga , alata, crifpa, ali- 
quantulum finuata. 
De viribus St facultatibus hujus Planta: mira fabulantur multi. Circa feftum nata- 
Jitiorum Domini dehifcere fponte volunt , exficcata antea fi fuerit : fed id ab aeris hy~ 
berna humiditate contingit , & quovis tempore id praeftat, aqua: calida: fi imponatur. 
In Italia mulieres tempore partus, ad inveftigandam patiendi horam, ea utuntur. Quan- 
doquidem (utajunt) in aquam demifla , non prius fatifcit, quam fcetus nafci incipiat. 
CaTalpinus refert mulieres enixuras , in hoc frutice confidere , facilem fibi fore par- 
tum, fi is pandat fe Rofa: modo. De ea fimilem tractatum confcripfit Johannes Stur- 
mius Lovanienfis Profeflor, fed fuperftitionibus plenum. 
■' ■* • \ 
Gap. IX. 
Scorzonera jF/i[ftanica , Virga oAurea Virgini an a> Vitis 
Canadenjis. 
CCorz onera vox eft Hifpanica, a Scorzo Vipera vel Serpente ita dido derivata, 
^ quod contra Viperarum & Serpentium Idus infigni vi polleat ; vel quod£fcorzu,Ca- 
talaunico fermone didi ferpentis, figuram hujus planta: radix referat, ejufque morius 
curet. 
Cubitorum duorum crefcit altitudine, cichorei foliis latioribus in terram fparfis, ex- 
tima parte mucronatis, fecundum ejus longitudinem excurrente nervo , colore viridi 
latiori. In multos graciles ramos caulis finditur, duros, lignofos, quorum fummis fafti- 
giis infident calices longi, nervofi, rotundi, fqitammati, calicibus Gariophyllorum fimi- 
less ex quibus flores ex multis foliolis confertim nafcentibus conftantes emergunt 5 
orbiculares, aurei inftar radiorum Solis. Hos fequuntur Calices,feu capitula continen- 
tia femina oblonga, ffcriata, alba, pappo infigni teda. Radicem habet carttofarti, fir- 
mam, in mucronem delinentem parte inferiore, fed paulatim craflitudinem acquiren- 
tem , tenui cortice nigricante tedam, rugofam aliquantum , quae leda aut rupta, len- 
tum ac ladeum fuccum ftillac, interne tota albicans, pinguis, dulcis. 
Commendatur in primis ad Animalium venenatorum Morfus tofta,aut condita ra- 
dix-, foliorum fuccus lolus cum aliis cordialibus miflus ad eadem commendatur. Aqua 
inde deftillata in febribus malignis & contagiofis prariens efl: remedium , ludorem pro- 
vocat, &: Naturae Crifin molienti fuccurrit. Radix condita valde fapida efl: & delicatis 
grata. Tum aqua, tum radix condita, per multos dies datur, ad curandas Hepatis, Lie- 
nis & interiorum partium obftrudiones, ad menfes movendos & animi deliquia, pue- 
rorum Epilepfias, vertiginem, cerebri perturbationem; a veneno &c toxico. 
Ejus primam inventionem ita proponit Nicolaus Monardes peculiari de ea tractatu. 
In comitatu UrgeI , Catalaunis Provincia, loco Momblanc dido, primum inventa 
obfervata efl: Scorzonera. Totus ille tradus Variis animalibus valde noxiis abundat, prat- 
fertim vero iis qua: Efcuerfos nuncupant, & in agris inter arbores atque herbas latitan- 
tes plagam, cui remedium adferri nequeat, efle cenfebant. 
Ruftici enim neque arva colere , neque mefies fecare , neque alias operas in agro 
neceflarias exercere quibant, quin crudeliter ab hifce animalibus offenderentur, quia 
eorum venenum adeo noxium eft, ut, quacunque corporis parsmorfu apprehenfa fue- 
rit, illico intumefeat, magnifque doloribus &venenofis Symptomatis inficiatur, inflam- 
matioque ad cor fubeat,ut nifi fubito fuccurratur, Facile demorfi exftinguantur. Id au- 
tem ejus regionis Incolas maxime premebat quod nullum remedium adverfus illud ma- 
lum reperirent,nam neque Theriaca, neque alia medicamenta ufurpata, quicquam au- 
xilii prxftabant. Sub idem fere tempus, quo adeo deplorata res erat, Mauritanus qui- 
dam captivus eo addudus eft, qui pr.xmorfos ab ifto virulento animali curabat data ra- 
dice Sdiicco herba: fibi cognita: , quam ederent, tantxque fuit efficaciae hoc medica- 
mentum, ut facile morfus fanaret & venenum tolleret. Quam ob rem adeo multi ad 
iftum Mauritanum confluxerunt, ut ipfum non modo fervitute liberarent, fed & opu- 
lentum efficerent. 
Nihilo- 
