FORMIANUM. I59 
Optimum ex Sinarum regione adfertur, ex America quod adferri docet Manardus, po- 
tius Rhaponticum eft quam verum Rhabarbarum. 
Chriftophorus Acofta tantum in interiore Sinarum regione provenire ait, unde in 
urbem Cantam exportatur, & inde navibus in Indiam reliquam. Illud quod terreftri 
itinere exportatur , profertur ei quod navibus , non enim adeo cariofum eft, & in mari 
facile corrumpitur. Quod experientia verum die comperi. Illud enim quod naves 
noftras ex Indiis apportarunt Anno mdcxxxviii. deterioris erat notie , adeoque 
corruptum ut in ufus medicos trahi nequiverit. Garcias ab Horto lib. 2. cap. 37. refert, 
quoddam in certa Tartaris urbe Samarcandar dida nafci quod improbum Iit , ac tale 
illud illud fuifle credo, quod ad nos ex Tartaria attulerunt Legati Ruffici, cujus frufttim, 
quod mihi amicus dono dedit, adhuc fucco proprio madidum erat. Sed jam vix notas 
ullas probi Rhabarbari habet. In Pfyllii, aut lini femine, milio quoque commode radi- 
cem fervant Pharmacopolas noftri, ut diutius incorrupta permaneat. 
Nobile adeo medicamentum purgans eft, ut cum omni fecuritate, omni tempore, & 
omni astate exhiberi poffit, bilem & pituitam purgat, jecur roborat, obftrudiones refe- 
rat, Iderum folvit, fanguinem expurgat, limulque partes corporis nobiliores efficit. Se- 
cure in morbis cordis exhibetur , hydropicos & cachedicos juvat, bonumque colorem 
conciliat > fanguinem rejicientibus, ac ejus a quavis parte eruptionibus prodeft. Dyfen- 
teriam cohibet, ex alto devolutis, ruptis, & tam externe, quam interne fradis, auxilia- 
tur. Datur tam in fubftantia a jj. ad Jij. in pulverem redadum , quam in infufo &: de- 
cocto a jij* ad 3iij. pro ratione virium & conftitutionis icgrorum. 
Cap. XII. 
Sarcaparilla> Tagion , T aufer gint, Turpethum , Taca. 
Q Arca paril l a, a limilitudine quam cum Smilace alpera habet, nomen accepit, 
U Zarfa namque Hifpanis Rubum, Irapecanga Brafilienfibus, Parta vitem, Parilia viti- 
culam notat, quali parva Iit vitis j Unde quidam Smilacis alpera: Hifpanica: radicem 
exiftimarunt. Sed hanc Hifpani primum ex Peru, & novi orbis feu America Provinciis 
attulerunt, multoque efficaciorem deprehenderunt Hifpanica. 
Trium generum conftituit Monardes 5 una qua: ex Hifpania nova adfertur, quai can- 
didior ad pallorem tendens gracilior, Altera cinerea , nigrior &: craffior , multoque 
melior exHonduris. Tertia cinereo nigricante, majoribus & craffioribus conftans ra- 
dicibus ex Guajaquill. Radix eft Sarmentitia , profunde per terram ferpens, nodofa, 1L 
