FORMIANUM. 169 
oculis deputatis ; fi fcobs ejus ramentaque vino Chio per 24. horas macerata in colly- 
rium redigatur. Uritur in novo donec in carbones vertatur , lavatur plumbi ufti 
modo, ita ficcis , fcabrifque lippitudinibus conducit. Tophis cum meile & radice Dra- 
cunculi medetur. Vim habet excalefaciendi, abftergendi, &: tenuium eft partium. 
Ex Ebeno Indi Deorum fimulachra fingunt, Regefque exeo fceptrafumunt, pocu- 
la craterafque ex Ebeno faditant, quod credant contra maleficia efficaciflimum effe, 
& quicquid veneficii fuerit averti ejus tadu. Fabri lignarii ex eo polita praclara opera 
fabricant, fplendore 8c pulchritudine eximia. 
Eft & aliud Ebeni Fossilis genus, cujus mentionem fecit Paufanias lib.i. cum 
inquit: Audivi Cyprium hominem oppido quam peritum in herbarum generibus, ad 
medendi ufus notandis , qui diceret Ebenum nulla folia , nullumque omnino frudum 
ferre, quin & ftirpis nullam effe Soli expolitam , radices tantum terra occultari , quas 
eruant yEthiopes, atque ii in primis, qui, quo maxime loco reperiatur, norunt. 
Sed Agricola lib.7. FofTilium cap. 22. Hildesheinii etiam ejufmodi Ebeni foffilis fpe- 
ciem inveniri refert, quam hifce defcribit. Hildesheinii intra terram aluminofam eft 
lignum in lapidem mutatum , &: in commiftiiris reperitur Ebenum foftile , quod etiam 
fparfum in aliorum lapidum cavernis tanquam in alvo latere Theophraftus non ignora- 
vit. Stirps eft nigra, foliis & frudu carens, cornu politi modo fplendida, folida, fed larvis, 
omninoque afpedu fimilis Gagati lapidi, fed natura admodum diverfa. Nam Ebenum 
ignem non fentit, Gagates accenfus ardet & igne perit. 
Ab hoc Ebeno foftili diverfum eft , quod in Is l an di a reperitur, 8c laminatim 
eruitur, colore nigerrimo, quandoque fubfufco , ponderofum, fragile, exficcatum ubi 
fuerit. Quanquam Mercator , qui ejus mihi copiam fecit, lentum adeo & flexile effe, 
eum primum e terra eruitur, retulerit , ut viminis inftar in quamvis partem trahi poflic 
ac fledi. Fibris conflat obliquis & nodis hinc inde, plane inftar radicis majoris cujufdam 
arboris. Fabro cuidam lignario , in lignis dijudicandis perito , tradidi , qui juglandis ar- 
boris radicem longa annorum ferie nigredine tanta infedam effe putabat. Sed iis locis 
nunquam ha arbores confpeda funt. Polituram non facile admittit, nec operi ferinia- 
rio ob fragilitatem adhiberi poteft. Iis in locis Iflandia* ubi magna copia eruitur, terra 
ad duas ulnas effoffa , nulla plane funt arbores , aut fuifle unquam animadverti poteft. 
Quocirca nefeio an probari eorum poflit opinio , qui exiftimant hic olim filvas fuifle, 
quas relidis radicibus incendio conflagraverint. Radicum vero truncos a fucco fubter- 
raneo vitriolato colorem nigrum contraxifle vero fimilius eft. Lamina: quas teneo 
longitudine funt pedis unius cum dimidio, latitudine aquant dimidium, craflitie pol- 
licari , inaquales, afpera, rimis multis dehifcentes. 
Hoc lignum vulgo Sorturbrandur vocant & latere ajunt in monte adeo 
prarupto & alto, ut eo nullus nifi audaciffimus penetrare valeat, qui a juventute praci- 
pitiis fuit afluetus, effodienda quoque terra eft, aliquot ulnis antequam fe prodat hoc 
lignum. 
Illud exploratum habent Iflandi, pulverem hujus ligni veftibus infperfum, in quacun- 
que ferventur cifta , a tineis & vermibus non erodi . Si contingat membrum aliquod 
morbo iis Kueifa dido infeftari (fpafmum efle puto) applicato hoc ligno calefado , tolli 
& profligari. 
Huc referendum puto Lignum fossile umbrij, quod invenitur in Um- 
bria Italia Provincia, in territorio Todi, variis in locis, prope Caftellum Collefecco 
Rofarum, fed juxta viam Romanam majori in copia effoditur. Ortum trahit e terra 
cretofa, qua paulatim in lignum vertitur beneficio ignis fub terranei in iftis locis, qui tem- 
pore pluviofo fumum craffum exhalat, accedente lulphure quodam minerali. 
Inveniuntur particula ex parte cretofa , ex parte lignea , ex parte carbonis inftar 
adufta. Siquidem de minerali vegetabili participare videatur , Metallophitum feu 
Minerephiton appellari poffe videtur , fimile Cedro montis Atlantis in Mauritania. 
Colore eft Leonino obfcuro , venis inordinatis , obfcurioribus aliquanto reliqua fub- 
ftantia. 
Ex femine ut reliqua arbores non generari ex eo patet, quod nunquam inveniantur 
particula cum radicibus, ramis, aut nervis *, fed trunci folum eredi lateraliter difpofiti, 
unde ftriarum inordinatio. Qui ex arboribus fub terra olim reconditis provenire pu- 
tant, eo turbantur, quod truncorum ambitus non rotunda fed ovali figura confpiciatur* 
Y tum 
