i 7 o 'MUSEUM 
tum quod lignum hoc grave admodum fit, ut aqua: injectum fundum petat, & minerale 
quid lapiat. Inveniuntur praeterea particula: io lapidem converfae , quadam parte lapi- 
dea:, quadam lignum aemulantes , fed tamen fubftantiae lapides. Quaedam fragmenta 
exterius lapidea, interius lignea, Se vice verfa fe offerunt, cortex partim cretaceus , par- 
tim ligneus. Dum recens e terra eruitur, facile fle&itur,fed poft annum, ubi exficcatum 
fuerit, nequaquam. Si igni, mox ubi erutum fuerit, committatur, lente valde confumi- 
tur , cum fumo magno Se odore ingrato. Sicci odor gratus eft , & calorem intenfum 
praebet, nec cito confumitur, ignem diti confervans. Trunci variam habent figuram, 
ejufque varietatis fpecimina qusdam edidit Francifcus Stellatus Lynceus in peculiari de 
hoc ligno tradatu Roms edito» 
Non ita multi elapfi funtanni, ex quo hoc lignum primum innotuit. Elegantes ex eo 
capfulas Se opera fabricare norunt Itali, ufum praeterea ullum an habeat ignoro. Praeter 
capfulam perfpicillis recipiendis aptam, quatuor unciarum longitudine, duarum cum 
dimidia latitudine , aliis quoque particulis eleganter politis me donavit Vir Clariff. 
D. D. Thomas Bartholinus, qui ex Italia fecum attulit. 
Eft in Brafilia fluvius Januarii didus, quod eo menfe primum a Joanne Diazio, die 
Solis? Anno mdxv. primo ei fit aditum, ad altitudinem duorum Seviginti graduum, 
fcrupulorum viginti verfus polum Antarfticum. Juxta hunc fluvium lignum repetitur 
quod Dominus de Laet, qui illud mihi tranfmifit, vocat Lignum e Fluvio Janua- 
rii. Fruftum quod teneo uncias quinque longitudine squat , latitudine dimidiam, 
colore obfcure purpureo, fiflile, quod rubro colore tingit Se inficit. Ex quali arbore 
petitum me adhuc latet. 
Lignum poetidum ad nos ex Indis Orientalis Infula Timor dida Anno 
M dcxxxix. attulit Societatis Indics Prsfedus Rulandus Krappe , fed de ejus ufu 
nihil ipfi conflabat. Mihi fruftulum ejus obtulit quadratum ferme duorum pollicum 
longitudine Se latitudine, leve, coloris citrini, fed fcetore infigni , prsfertim fi radatur 
aut fecetur. Suffocationibus uterinis forfan non incommode adhibebitur, fed ego ejus 
nondum feci periculum. 
An ex ea fit arbore foetida, quam Indi Quauhyyac vocant, ignoro. Defcribitur ea a 
Nierenbergio lib. 14. Hiftor. Natur, cap.74. hunc in modum. Arbor eft magna fe- 
rens mali medici folia , fed tamen acuminata, cortex adftringit, gravem odorem fpirat .; 
calidaque Se ficca conflat temperie *, fluxum alvi coercet, fudorem elicit. Naribus inftil- 
latus fucetis fternutamentum excitat, caput purgat, atque ita febres tollit, capitis 
prsterea arcet dolorem. Similem faetorem fpirat Aovay Tcveti, de quo inter frudus 
adum. 
Gap. XVIII. 
De Cjmjaco , ligno Hedera , Liter ato^ Montis ardentis 
Dateolani. 
pu a j a c a n Indicum nomen eft ligni, quod jam Guajacum, feu Gajacum voca- 
mus, quibufdam Palus Indica 8e Lignum Sanctum. Sunt qui Ebeni , funt qui Buxi 
fpeciem faciant, fed melius illi qui novum arboris genus ftatuurit, ex America Se India 
Orientali ad nos delatum, cujus quinque fpecies d Banhino in Pinace recenfentur. 
Matthiolus lib. 1. in Diofcoridem cap. m. ex relatione eorum , qui in filvis Indis ar- 
borem hanc viderunt, ad Fraxini proceritatem accedere refert , Se ad hominis medio- 
cris habitus craffitiem , folia ferre quadantenus Plantaginis aemula , dura ac brevia, 
flores luteos, frudus juglandis magnitudine, qui efu alvum fubducunt, cortice nigro 
in annofis, juvenibus fubrutilo. Nicolaus Monardes in Hiftoria fimpl. cap. xx. Ilicis 
magnitudine ftatuit, ramofum, magna matrice nigricante, materie quam Ebenum du- 
riore, cortice craflb,gummofo feu pingui,Se,cum ficcum eft lignum, facile decidente, 
foliis exiguis Se duris, flore luteo , quem fubfequitur frudus rotundus, folidus, femina in 
fe continens Mefpili modo . Ramulum frudu Se flore onuftum deferibit Clufius in No- 
tis ad eundem locum , qui in quibufdam diferepat a fuperioribus. Manardus tria ejus 
conftituit genera ; primum cralliore Se vegetiore mole, interiore parte nigra, exteriore 
pallida, perplexis lineis ad fufeum tendentibus per longum interfeda. Alterum caudice 
minore, cujus extimae partes majori fe diffundunt ambitu , intimae nigricantes minori. 
Tertium 
