v 
i j % museum 
commendatur. Lignum adularim & minutim concifum, in optima & limpidiffima aqua 
fontana maceratur atque in ea, relinquitur , donec aqua a bibentibus abfumpta fit. 
Dimidia poft injectum lignum hora , aqua coeruleum contrahit colorem. Hac aqua 
'aflidue utuntur, ea vinum diluunt, & mirabiles experiuntur effedus, fine ulla humorum 
commotione, neque alia eft opus vidus ratione, quam temperata. Saporem nullum 
aquas communicat. Francifc. Ximenes obfervavit, lignum, poft quindecim dies conti- 
nuos aqua maceratum, virtute omnimoda exui, nec aquam ulterius tingere. 
Libavius Epiftola 38. in cifta Medica , cum 18. AuguftHnane bibiftet vinum dilutum 
aqua infufionis ligni Nephritici, quamvis vix femifcrupulus ligni fuerit, tamen poft no- 
nam , turbavit ventrem , per Renes alvumque purgavit. Unde colligit infufum in 
vino purgare eledive, in aqua tantum Renes permeare. 
Aliud Lignum nephriticum ex Brafllia adfertur , quod externa figura Sc 
colore diverfiftimum eft a prascedente, licet viribus conveniat. Mihi a Domino de Laet 
ejus nuper fada eft copia, tranfmiffo frufto trium unciarum longitudine , unius latitu- 
dine. Oblongum enim eft & quadratum, colore non albo, ut illud quod ex Nova Hi- 
fpania adfertur, fed ex fufco nigricante , faporis ferme nullius, nifi quod ad dulcem pa- 
rum inclinet. 
Lignum panava feu Moluccenfe, quod in Infulis Moluccis reperitur , colitur 
in hortis ac magno eft in precio , nec facile peregrinis illud communicant. 
Arbor eft mali Cotonei magnitudine, cujus folia Malva: vulgaris foliis funt fimillima, 
frudus avellana:, fed minor, molliore cortice & nigricante. Ejus lignum leve admodum 
eft, album, cortice tenui cinereo, quod ex frufto mihi dato obfervo , quatuor Drach- 
marum. 
Intus fumptum , aut foris admotum, venenis omnibus refiftit. Intus exhibetur ad- 
verfus venena, paucorum granorum quantitate, ita ut decem non excedantur , in ju- 
fculo aliquo, &: animalium venenatorum morfibus pulvis infpergitur. Summa dofis eft 
in aqua Rofacea aut jufculo, evacuat omnes humores, in primis craffos , lentos &C 
Melancholicos ; convenit Quartanis, diuturnis febribus, colicis & Iliacis doloribus, ar- 
ticulorum quoque ; Lumbricos necat , appetentiam dejedam excitat. Si nimia fuerit 
dejedio, fedatur fubito fi detur decodum Orizas, poteft etiam fine dida obfervatione 
propinari. Biliofis & calidis naturis minus appropriatum, cibus & potus non affamen- 
dus, antequam quod fufticit evacuaverit. 
Semine utuntur Indi in aucupiis. Ejus enim pauxillum, cum Oriza coda miftum, avi- 
bus objiciunt , quae illico ftupidx decidunt, &, nift mature capita eorum aqua frigida 
perfundantur, moriuntur. Medicamentum hoc a Chriftophoro Acofta valde com- 
mendatur. 
Rhodium lignum quidam ab Infula Rhodo didum putant, quod ibidem co- 
piofe proveniat, vel quod odorem Rofas fpiret 5 Bauhinus illud ad Alpalathos refert, 
illudque Afpalathum albicans torulo citreo vocat, Agallochum quidam putarunt. Pona 
& Lobelius in Adverfariis tertiam fpeciem Afpalathi conftituunt, &: adRhodienfes oli- 
vaftros, aut Santala fpedare putant. Sed falli omnes docet Honorius Belli , in Epiftola 
ad Cludum, verum Cy tifum Marantha efle docens. 
Provenit in Infula Rhodo & propinquis, praefertim Aftachida, ubi fingulis annis trunci 
cseduntur. Nam T urcte pro manubriis enfium conficiendis ufiirpant, & Caloeri Pathmi 
infphaerularum precariarum ufum convertunt. Flores croceos fert in extremis ramulis, 
quibus fuccedunt falcata filiquas , femen Cythifi Maranthse terna folia fimul conjunda 
habet. Frutex ipfe humanam altitudinem fuperat, brachialique aut majori eft craftitu- 
dine, cum floret aliquantulum acris eft , medullam fpiflam & nigram habet. Lignum 
foris albidum eft, intus torulo fubflavo aut citreo, fantalo albo aut citrino fimillimum, 
odore Robe albas, guftu ferme nullo , parum ad caliditatem inclinante. 
Ufum hadenus obtinuit in fphaerulis precatoriis , dentifcalpiis , aliifque ad ornatum 
fpedantibus, propter gratum odorem. Santali citrini vices fuftinere poffe funt qui 
velint. 
Santalum lignum eft veteribus Graecis incognitum , ab Arabibus primum in 
ufum tradudum. Avicennas, Serapioni & Mauritanis Sandal ; in Infula Timor & Malac- 
ca Indiae Chanduna, in Canara & Decan Sercandam vocant. 
Arbor ipfa in Nucis Juglandis magnitudinem exfurgit , foliis virentibus , Lentifci 
semulis, 
& , •• I ■ 4 ' :: • , ' - ■ * ■ ( 
i 
