WORMIANUM. 22.5 
cis fubftantia rafa , & aquae impolita contra ventriculi ventofitates , in potiuncula? for- 
mam praeparatur, & alvum movet. 
Balsamum indicum, ex Hifpania nova & Peru adfertur, ex arbore mali Me- 
dies magnitudine, foliis Amygdali majoribus , obrotundioribus & magis acuminatis, 
floribus, in extremis ramorum flagellis, luteis, initio loculorum oblongorum fpecie, fed 
procedente tempore , quorundam veluti foliorum , caeteris longiorum & latiorum , in 
quorum extremitatis cavitate femina inclufa continentur candentia, & in quendam pal- 
lorem inclinantia, oblonga & paulifper contorta, feminibus mali Medies limilia. 
Incilo* quovis anni tempore , hujus arboris cortice aut ftipite , fed praecipue exadis 
jam atque defluentibus imbribus , liquor ille nobilis ftillat e fulvo in nigrum inclinans 
colorem, fapore acri & paulifper amaro, odore vehementi, fed tamen gratiflimo. 
Quarto ferme ordine ficcum & calidum eft, fubtilium partium , non fine quadam ad- 
ftridione & roboratione. Extrahitur idem decodis furculis minutim incilis ex aqua, & 
vitro excepto innatante liquore, fed viribus inferius eft hoc Balfamum. 
Tres qtiatuorve, gutts horis matutinis ante cibos linds , ventriculum frigidum ro- 
borant, urinam & renum veficaeque excrementa evocant, obftruda aperiunt , relpira- 
tionis difficultati medentur ; ventriculi & alvi dolores fedanc, calorem augent, juven- 
tutem confervant; pellis inditum fcetus mortuos extrahunt, partum accelerant , fterili- 
tati medentur, dolores externos mitigant, flatus diflipant & tumores. Cerebrum & 
Nervos roborant, Paralyli auxiliantur; Nervorum origini impolitum frigidis morbis 
prodeft , Colicis lliacifque & articulorum doloribus utile. Vulnera recentia glutinat, 
'inveterata fanat, febrium rigores tollit, cervici dorfoque illitum. 
B e z e*t t a rubra , feu Torna Solis Bezcdini, Pannus fubtilis eft lineus , tindura ru- 
bicundiffima & eleganti impraegnatus , mihi a SerenilT. Principis Chriftiani V. Pharma- 
copeeo induflriOjChriftophoro Herfurt, dono data; fed quomodo praeparetur, quaeque 
ejus lic conficiendi ratio, ignorabat iple. Santali rubri tindura videtur, qua pannus eft 
infedus. 
Ad rubram tinduram corpori &: efculentis inducendam utuntur , ut Torna Solis 
vulgari; fed haec longe elegantior,Cofmeticis apta, hoc habens peculiare, quod aquae 
colorem fuuin immerla communicet, aegre vino,neutiquam Ipiritui vini. 
De Canc amo difputant, quid fit. Quidam Laccam elfe putant , quos redarguit 
Garciasab Horto , eo quod Cancamo, tanquam odorato, ufi fint ia lliffitibus veteres : 
Lacca autem odorata non fit. Quidam Benzoi Cancamum efle volunt , quos etiam 
| n errore verfari docet, quod Cancamum in Arabia proveniar, Benzoi non item. Can- 
camum igitur illud efle exiftimat, quod Animi vocant in officinis. Lachryma vero 
eft arboris Arabicae, myrrham quodammodo referens virofi guftus , qua tanquam thy- 
miamate utuntur. Triplex elfe volunt. Unum quod fulvelcit &: pellucidum eft, alte- 
rum quod nigricat & Taurino glutini, feu Colophoniae fimile eft, tertium quod pelluci- 
dum & refinaceum. 
Cate, quod Manardus veterum Lycium elfe exiftimat, mihi titulo Gummi Categu 
ab Hetfurto donatum, nafeitur in Cambaja, Bacaim, Manora , & in continente G ox. 
Succus eft coloris ruffi, arboris magnitudine Fraxini, folio minuto Ericas velTamarifci 
li milii mo, perpetuo virente. Florere ajunt, nori frudum ferre, multis fpinis horret, ma- 
teries ligni robufta, dura, denfa, ponderofa , putredini non obnoxia , ex quaPiftilla 
fiunt ob pondus, ad Orizam deglumandam. Incolae arborem Hacehic vocant. 
Succum hoc modo extrahunt: Ramos hujus arboris, minutim concifos, in aqua co- 
quunt, dein contundunt, cum farina Nachavi (femen id eft nigrum & minutum, confi- 
ciendis panibus aptum) cujufdam ligni nigri, quod ibi nafeitur, fcobe, paftilli aut Ta- 
bella: formantur, quas in umbra ficcant, ne Solis ardore vires pereant. 
Ad confirmandas gingivas , deficcandum & conftringendum, optimum eft medica- 
mentum, ut&jfil alvi profluvia curanda, oculorum dolores tollendosrin fumma, ubi ad- 
ffridioneSe roboratione opus eft, utiliter adhibetur 
Cate, quod ego teneo, non in paftillos eft redadum,fedmafla quaedam eft purpurea, 
ad nigrum inclinans, laminatim quafi cohaerens, fiflilis & friabilis, dura, fed fragilis , ad- 
ftringenscum levi acrimonia, pondere unciarum ferme duarum. 
Colovhonia duplex eft: veterum &c recentiorum. Veterum ex Colophone 
olim advehebatur , &: refina erat liquida , quam Cordus ejufdem arboris efle cenfet, 
Ff ex~ 
