MUSEUM 
145 
\ 
/ C A P. III. ’ 
De Mollibus* 
TNseota fequuntur animalia Mollia feu paX Inia. ab Ariftotele dida, 4. de 
-*■ Hift. Animal, cap. 1. fed a Plinio lib. 9. cap. 2.8. ad Pifces referuntur, quod in mari 
& aquis potiflimum repedantur. Sunt vero* Philofopho tefte, mollia fanguine carentia 
Animalia, foris carne obduda , folidum quid intus continentia. Galenus lib. 3. de Alb 
metit, facultat. ^ctXDicc vocat, qux neque fquammam, neque afperam, neque tefta- 
cearn cutem habent , fed mollem , perinde ut in hominibus, & duras funt carnis. Diffe- 
runt vero a Zoophytis , qux a qnibufdam inter Mollia referuntur , quod Zoophyta foli- 
dam intus non habeant fubllantiam olli proportionatam , nec pedes odo , nec atra- 
mentum, nec caput intra alveum, nec alia quibus vere & ftride Mollia prasdita funt. 
Huc fpedat Polypus, qui nomine gaudet Grxco , cum Latino deftituarur , a 
multitudine pedum & flagellorum fic didus. Albertus Magnus Multipedem vocat. 
Polypus, ut extera ejus generis, odo habet pedes feu flagella vel brachia, iifque con- 
tinuum caput (quamvis dicat Arifl. omnia animalia caput habere, excepto Polypo, qui 
loc o capitis gerit alveum) tum alveum feu finum continentem interiora. Brachia duo- 
bus acetabulorum ordinibus dotantur, excepto uno genere Elidonum. His, quoties 
tempeftates urgent , ad faxa aliqua adhxrent, &: fe velut anchoris jadis ftabiliunt, quin 
& tanquam manibus £c pedibus hifce brachiis utitur polypus. Quippe qui duobus fu- 
pra os pofitis cibum admoveat, ultimo vero , quod acutius , in coitu utatur. Fiftulam 
ante alveum habet cavam , fupra brachia , qua marinam cum efculentis hauftam tranL 
mittit aquam , modo in dextram , modo finiftram partem transfert. Hac etiam fuum 
atramentum fundere folet. Natat obliquus, pedes in eam porrigens partem , quam 
caput vocant , atque ita efficit ut cum natat profpiciat in adverfum (nam oculi fupra 
funt conftituti ) &: os habet ex adverfo. Caput illud Polypis , dum vivunt , prxdurum 8 C 
quafi inflatum eft. Tangunt & tenent brachiis fupinis, membranamque interjedam to- 
tam extendunt. In arenam tamen elapfis, facultas apprehendendi retinendique nulla, 
eft. Alveus Polyporum, refpedu reliquorum mollium, parvus eft, crura prxlonga, caput 
inter crura , qux & brachia & barbx & cirrhi appellantur. Vifcera nulla habent, fed eo- 
rum loco Mutim fub ore, in qua humor ille qui atramentum vocatur'. Polypus nihil fo- 
lidi in fe habet, ut alia mollia , Sepix Sz: Loligines. In varios colores quod fe mutet, id 
a molli ejus pelle provenire multi putant , qux facile glubi poteft , cujus colorem mox 
album, mox rufum, poftea lividum, mox variis coloribus diftindum videre licet. Vora- 
eiflimum eft animal & quodvis obvium conmmit, Conchularum tamen carnem prx 
exteris ambit , flagellis teftas frangit , quibus cubile fuum ftipat , & fic carnem abfumit. 
Cibi ft ar detur penuria, propria devorare brachia volunt, qux deinde renafeantur. 
Quidam ex Polypis edules funt, fed caro prius bene contundi debet & elixari. Apud 
Medicos etiam fuum obtinuit ufum ; tufus & illitus fanguinem flftit, in cibo torminibus 
medetur Nephriticis, e vino veteri fuccum ejus exhibent. Ad narium Polypos etiam 
conferre volunt. Ad Hydropes &c affedus muliebres , funt qui commendant. Ejus 
ufum Venerem promovere & libidinem excitare ratio & experientia docent. 
Meus Polypus longitudine pedem unum cum una quarta obtinet, coerulei, purpurei 
& cinerei coloris confufe mifti. In fummitate ejus alveus eft feu vefica quxdam Coria- 
cea vacua, qux in vivo inflatur aut aqua marina vel atramento repletur , fub hac caput 
Sc oculi , quorum tamen non extant in meo veftigia. Hinc fequitur fiftula, per quam 
exonerat hauftam aquam & atramentum fuum effundit. Mox corpus in brachia feu 
cirrhos difpefcitur odo , qui paulatim attenuantur in apicem, ab altera parte unica 
acetabulorum ferie dotatur , qua obvia apprehendit &: retinet. Vifcerum interiorum 
nulla veftigia. Totum corpus Coriacea conftat fubftantia & molli pulpa carnea. Ad 
elaffem Elidonum, ut fupra monui, referendus videtur. 
Loligo ab Italis & maris Adriatici accolis Calamarium vocatur, Ligures Totanum, 
Oceani accolx Cafferum,Grxci t&Qov nominant. Latini vero Loliginem, quali Voligi- 
nem a Volatu , ut Varro putat , tefte Scaligero in Hiftor. Animal. Arift. lib. 1. cap. 44. 
Motum ei tribuit peculiarem. Efferre fefe ab aquis intervallaque haud parva tranfmit- 
tere volatu, Meuspifcism Iflandia captus eft Anno mdcxlvii. ab extremitate altera 
