13 ° M II S E tl M 
Uc ortus horum animalium miras & difputationi obnoxius s ita & interitus. Vivit* 
Inquit Olaus Magnus hoc agmen donec non guftaverit herbam recentem Conve- 
niunt quoque gregarim quafi hirundines avolatura;, fed ftato tempore aut moriuntur 
cum lue terras, aut a beftiis didis Lekat, vel Hermelinis confumuntur. De iis loqui vi- 
detur, qua; nec a frigore hyemali,nec ab aliis animalibus vinci aut abigi potuerunt. Pii- 
niuslib. io. Nat. Hift. cap. 65. de muribus repente genitis, quomodo repente intereant 
qu^rit, tanquam de re nondum fatis cognita & perfpeda. illud autem adhuc latet, in- 
quit, quonam modo illa multitudo repente occidat. Nam nec exanimes reperiuntur 
nec extat qui murem hyeme in agro effoderit . Cui tamen relpondiffe videtur Ariftote- 
les lib. 6. de Hift. Animal, cap. 37. in hunc modum : Interitus minime evenit ratione, 
paucis enim diebus abolentur, quanquam fuperiore tempore homines vin- 
cere vel (uffiendo, vel lues, ut latibula effoderent, admittendo , non poftent. Quin 
etiam vulpes eos venantur, & catti filveftres in primis : fed tamen fuperare coniam & 
celeritatem proventus nequeunt: nec aliud quippiam vincit, nifi imbres: iis enim quam 
primum intereunt. Quod de iftis muribus Ariftoteles& Plinius , id de noftris hifce di- 
cere valemus, quod (olo recenti gramine vincantur, qui aliis mediis debellari nequeunt» 
Sed quomodo hoc contingat, aut qua; (it illa vis in recenti gramine, qua non fecus ac 
veneno necantur, inveftigatu eft difficile. An per hyemem in latibulis fuis, ut glires ru- 
minatione depaftarum frugum & graminum viventes, ita attenuata & corrugata obti- 
nent vifcera, ventriculum in primis, ut avide vernali tempore devorata gramina ferre, 
concoquere , & elaoorare nequeant, unde cumulata; cruditates eos ita diftendunt, ut 
compreffis vitalibus fuffocentur, ac mori cogantur ? An ros vernalis herbis incumbens 
tota fubftantia his ita venenatus, ut imber illis de quibus loquitur Ariftoteles ? Quicquid 
fit, in novellis herbarum germinibus aliquid ede oportet, quod ipfis tota fubftantia fit 
adverfum. Obfervatum, quod mures, qui cum pluviis decidunt primo vere, ante feftum 
Annuntiationis Maria; , ut primum guftaverint gramen novellum, emoriantur : fed qui 
poft feftum Marite decidunt, vel ex aliis generantur, integro vivunt anno , donec rur- 
fum nova gramina e terra pullulaverint, quibus deguftatis intereunt. Qui, de eorum 
interitu, ex Durcefi Bergenfi ad me perferipta funt , addam. Ab intemperie frigida 
hyemis fe defendere norunt , quamvis , ingruente bruma , non adeo agiles ac vegeti 
fint , ut tempore asftivo. Si nix ante glacialem terra; conftri&ionem inciderit, perfo- 
rando nivem,fubeafecondunt&radicibusherbarumacgraminumvefcuntur. Sin con- 
trarium accidat , corticibus certarum arborum & virgultis pecorum paftui deftinatis 
fe fuftentant. Hujus generis funt Ulmi, Coryli, Sorbi, aliaque ejus generis, non fine 
infigni rufticorum detrimento, qui quandoque aliud non habent quo pecora per hye- 
mem pafcant , quam ejulmodi corticum & virgultorum reliquias. Accedit, quod ejuf- 
modi frutices, corticibus nudari , plane pereant nec anno fequenti renafeantur , unde 
snfigne Agricolis detrimentum. Herba; quoque & gramina , radicibus fpoliara , plane 
pereunt, nec vernali tepore redire queunt, hinc pecora fame, pefte, & pabuli inopia 
plane eneda concidunt. 
Verum tantam cladem hifce muribus non infert frigoris afperitas , quantam ab aliis 
patiuntur animalibus, corvis nempe, cornicibus, picis, bubonibus, felibus, canibus, vul- 
pibus, muftelis, muribus aliis , colubris & anguibus quoque ; qux hafce beftias venan- 
tur & occidunt. Urfus maxime omnium horum venatione dele&atur, ubi enim in eo- 
rum agmen inciderit, faltatac ludit, iifqueadeo implicatur, ut a venatore improvifo 
quandoque circumveniatur, ac globo trajiciatur. Capra; & oves eos quoque Come- 
dunt, fed magno fuo detrimento, morbos enim inde contrahunt, quibus dein confi- 
ciuntur. Coelo fereno agminatim aquas petunt, in earumque fuperficie non fecus ac 
in terra currunt & ambulant: fed fi inopinato ventus aquas agitaverit , madefa&is pilis 
& graviores ab aquis redditi , fubmergmitur. Invicem etiam morfibus fe petunt ac 
conficiunt. Obfervatum, quod (i homo quifpiam eos aggrediatur, ut necet, ftans uno 
in loco infinitos poffitprofternere, ut mirum fit, quomodo tanta copia, tam fubito, con- 
gregari poffint: ied,fi quis eos prxtereat ac non offendat, rari occurrunt. 
Miraculofe quandoque a Deo in mare prscipites agi experientia docuit , adeo ut 
multa millia fimul mortua reperiantur, aquis marinis innatantia, eo delata ex locis, ubi 
frusftus in agris ac campis antea confumpferunt. Quo fpe&ant illa qux de aliis muribus 
differk Bodinus lib. 3. Theatri Nat. Murium nempe illa examina a Deo produci extra 
Natura; 
