I06 GER. NICOLAI HEERKENS 
» 
fecit Hertnannus Hugo , poeta , & antiquitatum fcriptor fcientiffimus : 
fi ab IX. fieculo pellicei codices, quot quot habemus, anferinis pennis 
fcripti funt , ^veterum fcriptores plerique per eas fervati videantur. 
Quid fi vero ego , verofimile faciam , pennarum anferinarum ufum 
multo antiquiorem videri debere. Satis notum mihi fuerat , quidquid 
de ftyiis, deque arundineis calamis operofe oftenfum fuit. Hujus noti- 
tite plane expers cenforibus meis vider! non debuiffem, qui Herculanen- 
fes non modo libros , fed & ftylos & calamos , magno numero reper- 
tos , in loco vidi. Nihil pennarum ibi repertum. Itaque inftrumentum 
fcriptorium eife quod polTent , Herculanenfibus Titi cmfaris tempore 
incognitum fuerit. Sed militibus Romanis in omni Belgio tanto numero 
veifantibus diu earum ufus incognitus fuifle non potuit. Calami arundinei 
pennarum & forma craffitudine , ficut pennte , fecabainur , & ficut illtE in 
acumine findebantur. Titi ctefaris tempore Romani , ad jam prope 
centum annos in Belgio verfati , quatenus ufum , qui ex anferibus fieri 
poflet , intellexerant , er^Plinio percipiatur. Plumis non modo ad 
thoralia , fed jecore & palmis pedum ad delicatiHimos cibos , hodie 
ignotos utebantur. Tamque earum avium cupidiUimi fuere, ut militum 
prmfeais nihil ficpius crimini elTet , quam Anfemm rapina , totis co- 
hortibus ad ha;c aucupia demiflis , ut Plinii verbis mar. Quid ni igitur 
perfpicacillimi illi praidones mature intellexerint ufum ex alarum pen- 
nis , magis vifibilem , quam quem ex palmis pedum jam Tiberii Caafaris 
tempore invenere. /Eaique ciborum delitise tara defiderabiles non erant, 
quam feriptura , omni prop6 militi, ne dicam praifeais neceffaria ; 
quos inter eruditiffimi fatpe viri , primo faltem fasculo, fuere, uti me- 
moria docet Germanici , Pedonis , Ga;tnlici , Taciti & ipfius Plinii. 
Omnes illi , & quot non alii ! quorum nomina pofiero oficudere , non 
ad tempus breve, fed in Germania pluribus annis reipublicaj caufa pofiti 
fuere. Eosne ufum , qui ex auferinis pennis fieri poffet, difficulter 
cre- 
