J1 
wanneer er geen buitengewone zenuwprikkel aan- 
wezig is. Zij wordt door zenuwprikkels van ver- 
schillenden aard opgewekt , en ook door werktui- 
gelijke beweging van den mond enz. voortgebragt. 
De hoeveelheid van speeksel , die gedurende het 
eten en drinken wordt afgescheiden, is zeer groot 
en wel te grooter, hoe harder en prikkelender het 
genuttigde was. Hoe meer op eenmaal gebruikt 
wordt, des te geringer is de betrekkelijke hoeveel- 
heid van het speeksel. De hoeveelheid van het af- 
gezonderde speeksel, bedraagt bij een’ gezonden man 
in den gemiddelden leeftijd , eu bij gewone spijzen 
in vier en twintig uren voov écne purolis van 65 tot 95 
grein (1). Het uit den mond uitgeworpene speek- 
sel van de vijf overige klieren, bedraagt zesmaal 
meer dan de menigte speeksel, die in denzelfden 
tijd uit dc fistel eener parotis vloeit. Het speeksel 
van den mond neemt derhalve Waarschijnlijk eene 
niet geringe hoeveelheid op eener vloeibare, door 
de slijmvliezen van den mond afgescheidene stof. 
Het speeksel is gedurende het eten en drinken 
alkalisch, buiten dien tijd zuur (2). Het soortelijk 
gewigt is niet altijd even groot en verschilde in 
de genomene proeven van 1,0061 tot 1,0088. De 
oorzaken, die dit verschil bewerken, zijn nog niet 
bekend. De uitkomsten der analyse komen vrij 
naauwkeurig met die, welke berzelius en GMELIN 
erlangd hebben , overeen. De bijzondere organische 
(1) Dit is geenszins de hoeveelheid van al het in 24 uren 
afgescheiden speeksel , gelijk elders in een berigt van 
deze onderzoekingen van MITSCHERLICH gelezen wordt, 
(2) Juist het omgekeerde van hetgeen wij van den aard des 
maagsaps weten , hetgeen bij de spijsvertering , als de maag 
door voedsel is opgevuld, zuur wordt. 
