( 38 ) 
benoodigde materiaal weg, zoodat ik bet slechts onvolmaakt 
en stukswijze uit zijne handen kreeg. 
Hi] had bovendien eene zeer zonderlinge manier om het 
gebruik der vogelverzameling te belemmeren, daar hij de 
kasten liet toeplakken, onder voorwendsel daardoor de ver- 
woestende insekten buiten te sluiten, hoewel dit, zooals ik 
hem voorspelde, en het vervolg het ook bewees, juist het 
middel was om aan deze diertjes gelegenheid te geven hun’ 
verwoestenden arbeid rustig te volbrengen. Aan den anderen 
kant ’v?as hij tegenover vreemdelingen dikwijls uitermate 
vrijgevig, zooals dit b.v. uit de werken van Bonaparte en 
Hartlaub op de reusachtigste wijze blijkt. 
Onder deze werkzaamheden voltooide ik mijn slangenwerk, 
waarmede ik meer dan tien jaar bezig geweest was. Van 
den beginne af had ik veel last met mijne teekenaars gehad; 
slechts een van hen, namelijk Dr. Mulder, die zelf zoöloog 
was, maar eerst later optrad, en ons te vroeg door den dood 
ontrukt werd, behoorde tot de uitzonderingen. 
Ik besloot daarom de platen voor mijn werk zelf te ver- 
vaardigen en ze, om tijd te sparen, zonder voorafgaande 
schets, dadelijk op steen te teekenen, wat bij slot van reke- 
ning juistere uitkomsten opleverde en minder tijdroovend 
was dan het nagaan van in het vak onbedreven kunstenaars. 
De terugkomst van mijne oude vrienden Sal. Muller en 
Korthals, door hunne reizen in de Oost bekend, de eerste 
voornamelyk als zoöloog, de tweede als botanicus, gaf een 
nieuwen prikkel. 
De regeering liet welhaast de uitgaaf van het bekende 
werk over onze O. I. bezittingen voorbereiden. Ik werd 
met de bewerking der gewervelde dieren belast, waarvoor 
S. Muller zpne vele en onschatbare, in Indië gemaakte, 
waarnemingen beschikbaar stelde. Doch anderen hadden zich 
omtrent het plan van het boek bij de regeering weten in 
te dringen, en wij moesten toezien hoe op den titel, ja 
zelfs in de voorrede, verschillende personen prijkten, die met 
den inhoud van het werk ook niet het geringste te doen 
