( 22 ) 
dienst moest gaan, daar ik anders mijn erfdeel zou verbeuren 
en als deserteur zou beschouwd worden. Ik had daarop ge- 
antwoord, dat ik den Staat mijn luttel erfdeel cadeau deed, 
en dat ik, hoewel verbannen, toch wel mijn’ weg door de 
wereld zoude vinden. 
Thans echter ontbraken mij de middelen om verder te 
reizen en om in Leiden te kunnen optreden, en bovendien 
had mijn hart mij reeds lang gezegd, dat het tijd werd 
te huis vrede te sluiten. Ik begaf mij dan ook rechtstreeks 
naar -de vaderlijke woning, edoch uit voorzichtigheid eerst 
des middernachts, uit de naastgelegen stad in een huurrij- 
tuig er heenrijdende. Ten einde mij niet te verraden, èn 
denkende aan de voorliefde van mijn’ vader voor de fransche 
taal, riep ik hem, toen hij op mijn herhaald kloppen het 
bovenslaapkamervenster opende, toe, dat ik een oude kennis 
uit de oorlogstijden was, die zich, ten einde hem te verras- 
sen, niet noemen wilde. Hij draalde nog en riep mij toe: 
»mais. Monsieur, a minuit, on ne re§oit pas tout Ie monde.” 
Ik schreeuwde echter met fransch ongeduld en beslistheid 
terug . » mais moi, je ne suis pas tout Ie monde, ouvrez 
seulement, et vous verrez.” Dit hielp, de voordeur werd 
opengedaan, maar mijn vader herkende mij eerst, toen ik 
mij genoemd had en hem in het Duitsch aansprak. Wij 
waren beiden tot schreiens toe bewogen. Moeder, zusters en 
broeders werden bijeengeroepen, ik deelde hun het bericht 
van mpn beroep naar Leiden mede. Vreugdevolle verrassing 
en verwondering straalden uit aller gelaat, en mijn vader 
sloot de scène met de woorden: »als twee onbuigzame na- 
turen op elkander stooten, verwijderen zij zich dikwerf in 
tegenovergestelde richting; ik heb het altijd goed met je 
voor gehad, en gij, hiervan overtuigd, hebt eigenlijk slechts 
comedie gespeeld, maar je hebt ze goed gespeeld. .Ie hebt 
je eigen weg gevonden, ik zal mij van nu af aan daarbij 
bepalen, met deelneming toe te zien hoe gij het maken 
zult.” Ik wilde, om geen achterdocht te wekken, dienzelfden 
nacht nog wegreizen, maar mijn vader hield mij daarvan 
