( 9 ) 
Een wenk gaf den meester het slagen myner jacht te 
kennen. Hij had zijne kleine gemeente de almacht Gods in 
de wonderen der natuur geschetst ; maar met eene behendige 
wending sloot hy zijne rede met eene uitnoodiging om de 
bewijzen zijner preek in zijne verzameling te komen beschou- 
wen, waarhp hp zijne toeschouwers op koffie en koek trak- 
teerde. Hij was, de kerk uitgaande, vooruitgegaan en ik 
liep naast hem met het geweer over den schouder. 
In zijne studeerkamer binnengefreden, wierp hij zijne toga 
af, bekeek den vogel nauwkeurig en riep uit: »Gij hebt 
»gelpk, ik heb die soort nooit geschoten en bezit ze niet in 
» mijne verzameling. Kom in mpne armen; in U zit een 
» echte naturalist.” 
Deze gebeurtenis was voor mp van des te meer gewicht, 
omdat ik reeds toen vermoedde, dat de studie der rietzan- 
gers, zooals ik ook later zal aantoonen, tot een juist inzicht 
van het begrip soort, alsook tot de erkenning van de ver- 
wantschap en afwpkingen der soorten van een’ diervorm 
leiden moest. 
Een dergelijk voorval als met dien »verwenschten” rietzan- 
ger, zooals Buehm hem in scherts noemde, beleefde ik later 
voor de poorten der stad Leiden met JÖH;. Naïteeee, een S 
van de kundigste ornithologen van zijn’ tijd, dien ik echter 
niet overtuigen kon. Terloops zij nog opgemerkt, dat de 
jacht op dezen vogel slechts weinigen gelukt, omdat zij, wil 
men slagen, evenals die op den korhaan moet uitgeoefend 
worden. 
De aantrekkingskracht, die de geheele kring der natuur- 
lijke geschiedenis op mp uitoefende, werd ondertusschen reeds 
vroeg naar een gemeenschappelijk middelpunt geleid. 
De aanleiding daartoe was de »Allgemeine Geschichte der 
Reisen”, die mijn vader mp schonk. Dit boek bleef stand- 
vastig bij mp, en een onwederstaanbare lust vreemde landen, 
ja de geheele aarde, te bereizen, maakte zich van mij mees- 
ter. Ik hield de zaak streng in het oog en kwam weldra 
tot de overtuiging, dat de vergelpkende physische Geogra- 
