38 
bevorderen , worden door verscheidene algemeene oorzaken 
te weeg gebragt ; deze zijn: de rust ( 1 7) , de voorloopïge op- 
lossingen der deeltjes (88) , de onttrekking of het verlies van 
warmte-stof (89) , en zekere gevallen van opvolgende schei- 
kundige ontledingen of zamensteüingen (90). 
87 . 
Wanneer oplossingen van stoffen, die geschikt zijn, om 
kristallen te vormen, in vaten , die genoeg gesloten zijn, om 
de uitdamping tegen te gaan, aan zich-zeJven worden over- 
gelaten, en bij eenen warmte graad, die weinig verandert, zoo 
ziet men eindelijk zeer sclioone kristallen er zich in neêrzet- 
ten , wier vorming niet anders kan worden toegeschreven dan 
aan de voortdurende werking van de aantrekkingskracht der 
gelijke deeltjes, bevorderd door de eigene zwaarte der ver- 
schillende deelen van het vocht en door de traagheid, die 
voortgebragt wordt door de volstrekte rust. 
88 . 
De nederplolTiug der deelen, die te voren in eenige vochten 
opgehouden bleven , is de tweede oorzaak der kristalschieting. 
Het water b v. heeft de eigenschappen, om, bij twee ver- 
schillende warmte-graden , eene bepaalde hoeveelheid deelen 
van zekere ligcbamen op te lossen : wanneer het water tot den 
hoogstmogelijken graad van warmte is geklommen, waarop 
het in de vrije lucht komen kan, lost het tweemaal zijn ge- 
wigt salpeter op , terwijl het koud zijnde slechts een derde 
of vierde daarvan kan smelten. Men gevoelt derhalve, dat zoo 
de warmte-graad of de hoeveelheid w'ater vermindert, de 
opgeloste deelen , niet meer onderworpen zijnde aan de aan- 
trekkingskracht van zauaenhang of verwantschap , aan de 
onderlinge aantrekking der zamenstellende deelen naar liet 
meest vaste punt zullen gehoorzamen Wanneer, door de 
werking der warmtestof, de deelen der ligchameu hel een op 
het ander beweegbaar zijn geworden, heeft men slechts de 
vloeibaar gemaakte stof in den slaat van rust t.e laten en 
de warmteslof langzaam te iaten ontsnappen , teneinde de 
kristalschieting , om zoo te zeggen , onder de oogen te zien 
gebeuren. Men iaat in een daartoe ingerigt vat, hoes ge- 
naamd , zekere stoffen in onregelmatige stukken smelten , zoo 
als zwavel, bismutli, spiesglans, die reeds bij eene weinig 
verhoogde temperatuur vloeibaar worden; uien laat den 
kroes langzamerhand verkoelen; de massa, welke hij be- 
vat, wordt vast van buiten naar binnen; men neemt een 
gedeelte van die korst weg, eit keert het vat om , teneinde 
