40 
moeten opsporen en ze gevonden in den vorm van de zamen-* 
stellende of kleinste deelen van dat zont, welke men zorg- 
vuldig onderzocht heeft; want deze hebben, ook onder liet 
mikroskoop , kleine vaste ligchaampjes vertoond, met vier 
onregelmatige vlakken of kleine viervlakken (pl I, fig. 1 ) , 
wier vereeniging zoodanig geschiedt, dat zij andere, in om- 
vang grootere, vaste ligchamen vormen, die eenen oorspron- 
kelijken, standvastigen grondslag hebben, ook kern genaamd, 
te weten: twee viervlakkige naalden, die met haar grondvlak 
aan een gevoegd zijn, waar zij eenen regt hoek vormen ; met 
andere woorden een achtvlak, met regthoekige grondvlakken 
(pl III. fig 8); dewijl bet inderdaad een iigcbaam is met 
acht vlakken , waarvan bet middelste gedeelte , dat dikker 
en uitspringend is, lijnen daarstelt (ABF),die zich onder 
regte hoeken vereenigen. Een bewijs, dat die deelen gelijk zijn 
aan het geheel , is, dat men ze op nieuw' kau vereenigen en 
dezelfde oorspronkelijke gedaante verkrijgen in alle kristallen, 
welke zij voortbrengen Wanneer men dus salpeter in zeer 
fijne poeder neemt, dit in zuiver water laat smelten, en 
dat water langzaam in damp doet verdwijnen, bemerkt men 
eerst op de oppervlakte kleine vaste ligchaampjes ; andere 
deeltjes zetten zich tezelfder tijd tegen de wanden van het 
vat vast; deze schijnen andere aan te trekken, en zoo voort 
gaande tot zij zeer groote kristallen vormen , die aan de 
oorspronkelijke kern (pl, I. fig. 2) of aan bet achtvlak gelijk 
zijn, waarvan de grondvlakte regthoekig is in al de deelen , 
die vrij zijn geweest, en in liet van salpeter deelen verzadigde 
water gedreven hebben, 
92. 
Ofschoon de kristalschieting van alle veelvlakkige ligchamen 
bestendig op eene kern geschiedt, wier gedaante voor iedere 
sport van delfstof dezelfde is, dewijl hunne zamenstellende 
deelen allen eenen gelijken vorm hebben , volgt echter Lier 
uit niet, dat alle kristallen vai eene zelfde zelfstandigheid 
aan elkander moeten gelijk zijn; het gebeurt, integendeel, 
dikwijls, dat, bij de kristalschieting, er zich op de oorspron- 
kelijke kern vele elkander opvolgende gedaanten vormen : dus 
neemt b. v. de salpeterzure potasch , behalve nog andere 
toevallige gedaanten , zoo als naalden , die weder afzonder- 
lijk aan een gevoegd of overkruist kunnen zijn, enz , zes 
bestendig onderscheiden vormen aan , w'ier hoeken of helling 
der vlakken vatbaar zijn, om te worden afgemeten, gelijk 
wij weldra zien zullen; en is de koolstof-zure kalk, waarvan 
« het bestanddeel een stomphockige ruit vertoont , te dezen 
