43 
tekl worden , dewijl er aan ieder einde der opvolgende laag 
eeno rij teerlingen wordt afgenomen, dit noemt men het 
afnemen aan de zijden. In andere kristallen geschiedt dit 
regelmatig afnemen of alleen in de breedte, oi in de hoog e, 
of op de hoeken , dan eens gemengd of te gelijker tijc 111 
breedte en hoogte , dan weder beurtelings om de andere laag 
( intermediair ) enz. Wij zien, wel is waai', die uitstekende 
lijnen , die iagen of indiepingen niet met het bloote oog in 
de kristallen; maar dit hangt daarvan af, dat de zamenstel- 
lende deelen, welke wij hier zeer ontwikkeld hebben voor- 
gesteld, om ze meer duidelijk te maken, wezenlijk van zoo 
oneindige kleinheid zijn, dat zij somtijds onnaspeurlijk wor- 
den, behalve voor het mikroskoop. 
97. 
Dan de kennis der oorspronkelijke kernen of der kristallen 
die er door gemaakt worden , alleen heeft den delfstofkun- 
digen niet kunnen vergenoegen: tot meerdere zekerheid, 
hebben zij de hoeken, welke de vlakken, door zich te ver- 
eenigen vormen , onderzocht en derzelver waarde bepaald , 
even als de landmeters de hoeken met den gewonen hoek- 
meter berekenen De werktuigen hiervoor heeten Goniometers; 
die, waarvan men zich gewooulijk bedient, en hier plaat 1. 
lig 4 afgebeeld is , draagt den naam van Goniometer van 
Garancjeot , die hem heeft uitgedacht. Hij bestaat uit eenen 
halven cirkel ABC, die in graden is afgedeeld, en waaraan 
twee beweegbare linialen (alidades) , zijn vastgehecht (DE, 
I' G), waarvan de eerste zoodanig is uitgesneden , dat er een 
sponde gevormd wordt, behalve in het punt 1, waardoor 
die liniaal meer stevigheid bekomt Deze eerste liniaal wordt 
in de punten K en c door kleine spillen vaslgehouden , 
die aan den in graden afgedeelden halven cirkel vast zijn. 
De tweede liniaal EG is evenzeer uitgesneden , maar slechts 
in zijn gedeelte Fc, waar hij door dezelfde spil boven 
den uitgesneden liniaal DE wordt vast gehouden. Ce spillen 
c en K zijn schroeven , die in moeren looperi, waardoor zij 
gemakkelijk kunnen worden vast en los gemaakt. Zoo de 
schroef K los gemaakt wordt , kan de liniaal DE gemakke- 
hjk. horizontaal, in de rigting vau de doorsnede, worden 
bewogen en de liniaal 1G met zich voeren; maar deze is 
alleen in het punt c beweegbaar, en derhalve in het middel- 
punt van den cirkel, waaraan de dunnere rand van zijn 
verlengsel cF beantwoordt, dat viseer lijn ( ligne de (oi) ge- 
noemd wordt. Wil men zich van den hoekmeter bedienen, 
zoo stelt men hem zondanig, dat de beide uiteinden DF de 
