61 
► len, die dan eens zuiver, dan eens met andere ligchamen 
vermengd of vereenigd zijn. 
129. 
Men treft de metalen op de oppervlakte, of in het binnenste 
van de aarde aan. Wanneer bet metaal niet zuiver is , en men 
het dus uit eene andere zelfstandigheid , die het bevat, moet 
afscheiden, noemt men deze massa eene metaalerts. De groeven, 
waaruit men deze ertsen opdelft, heeft men den naam van 
mijnen gegeven Dit woord wordt meestal zamengesteld met 
den naam van de stof, welke men er uit wil trekken; wordt 
de looderts, ofschoon die veel lood en weinig zilver bevat, 
desniettegenstaande zilvermijn genaamd. De plaats, waar die 
ertsen liggen, worden onder verschillende benamingen aan- 
geduid , en zulks volgens de rigting , welke de metaal-be- 
vattende aardkluit neemt (zie pl V). Wanneer de erts zoodanig 
geplaatst is, dat de beddingen eene groote uitgestrektheid, 
doch weinig diepte hebben , noemt men ze aders (fig 1). Zij 
schijnen de bergen te doorsnijden, of met hunne lagen ver- 
schillende afwijkingen te vormen ; somtijds zijn deze aders 
schuinsch gelegen , zoo als men dit ziet in 0 , N , F , waar 
men gangen gemaakt heeft, om de mijn langs den kortsten 
weg te kunnen bewerken; soms zijn deze beddingen onderling 
evenwijdig regt, hellend of afgebroken, (fig 3, 4 en 5) De 
mijnen, uit losgereten stukken bestaande (fig 2), zijn onre- 
gelmatige massen , hier en daar in den grond verspreid. 
Zekere ertsen hebben rondom het metaal stoffen , die kunnen 
verschillen , doch bij gelijke plaatselijke gesteldheid nagenoeg 
dezelfde zijn. De stoffen , welke men in de bewerking der 
mijnen gewoonlijk het meest veronachtzaamt, noemt men mijn- 
steen. (gangne); zoo ook noemt men de steenmassa, waarin 
een edel, zeldzaam of gekristalliseerd metaal, als ware hei 
gevat is, ofschoon deze ook moederklomp genaamd wordt. 
130. 
Vroeger (82) hebben wij de middelen opgegeven , welke de 
kunst aan wendt, om de mijnen te onderzoeken , en den aard 
en hoeveelheid van metaal, hetwelk een erts bevat, na te gaan. 
kte metaalbewerkers , die dit in het groot doen , bezigen 
zeer onderscheiden middelen , naar gelang van den aard der 
erts of het me taal , hetwelk zij er willen uittrekken. Wij 
zullen echter er nog bijvoegen , dat zij in het algemeen 
eene schifting maken, dat wil zeggen, de erts in deelen af- 
zonderen, naar mate van de vermoedelijke hoeveelheid metaal, 
hetwelk de stukken schijnen te bevatten ; vervolgens laten zij 
