17 
van de verplaatsing , welke zij of in hun geheel of in hunne 
deelen kunnen ondergaan of voortbrengen. Zoo tastbare lig- 
chamen onder het bereik onzer zinnen vallen , kunnen zij in 
dezelfde betrekking van plaats met de voorwerpen, die hen 
omringen, en op dezelfde punten in de ruimte zijn en blijven; 
dit noemt men rust Zoo zij van stand veranderen, noemt 
men deze overbrenging van de eene plaats tot de andere 
beweging ; het ligchaam heet beweegbaar , en deze eigenschap 
beweegbaarheid. 
39 . 
Het is eene der eigenschappen van de ligchamen, om in rust 
of in beweging te blijven, totdat eene van buiten komende 
oorzaak of kracht hen daaruit brengt. De geneigdheid tot volhar- 
ding in den eenen of anderen toestand noemt men traagheid. 
eze is altijd in verhouding tot de massa van het ligchaam , 
o van de hoeveelheid stof, welke het binnen een gegeven 
omvang bevat. 
40 . 
Alles, wat de rust afbreekt, is oorzaak van de beweging, 
eze oorzaken zijn zeer onderscheiden, en worden beweegkracht- 
en genoemd De voornaamste zijn gelegen 1° in de werking 
er organen van de dieren, bijzonder van hunne spieren; 
■ in de. zwaarte of liever het gewigt der ligchamen , dat de 
ondoordringbaarheid weerstreeft, en zich er tegen verzet, dat 
^wee onderscheiden ligchamen te gelijker tijd dezelfde plaats 
es aan ; 3*. in de neiging der stofdeeltjes tot zamenvoeging 
veVitf 1 ^ ln ^' n S.’ 4*. in de veerkrachtigheid , in het uitzettings- 
en ' n verschijnselen, die de warmte, electrische, 
gne ische en andere stoffen te weeg brengen. 
41 . 
Daar wij j n de beoefening der natuurlijke geschiedenis 
s echts zelden noodig hebben, om over de wijzigingen van 
rust en beweging te spreken, Zullen wij dit onderwerp niet 
verder uitbreiden , en slechts eenige uitdrukkingen, waarvan 
'va] gebruik moeten maken, aangeven en omschrijven; zoo- 
amge zijn de snelheid van beweging, die de verhouding 
ïs tosschen de lengte der doorgeloopen ruimte en de hoe- 
ee eidtijds, hiertoe besteed ; het evenwigt der beweging, 
^oor^d' 1 " Werki "S van een Hgchaam, dat in beweging is, 
i . le van een ander ligchaam in evenwigt wordt gehon- 
Rn . ’. ' eUl i door deszelfs massa , hetzij door eene tegenover • 
geste c e werking ; de ral der zware ligchamen , wiens snelheid 
•et gewigt dier ligchamen aanduidt; de schok, of hetgeen 
2 
