15 
eindige worden voortgezet; zij is het tegenovergestelde van de 
zameuhangs-kracht. Zij kan alleen worden daargesteld door 
eene uitwendige magt, die in de massa tracht in te drin- 
gen, of dit werkelijk doet Eenige ligchamen laten dus vloei- 
stoffen , gazen , de warmte , licht en electrieke stof door ; 
deze noemt men doordringbare. Men is in zekere gevallen 
genoodzaakt , teneinde deze doordringbaarheid te kunnen 
verklaren , aan te nemen, dat door de wijze van aantrekking 
der deelen , deze, hoewel zoo digt mogelijk bijeen gevoegd, 
echter tusschen zich poren of zeer kleine tussoben rui uiten 
hebben gelaten , waarin geen stof, waaruit het ligchaam is 
zarnengesteld, bevat wordt; dit wordt poreusheid genaamd, 
waarvan de trappen zeer verschillend kunnen zijn Zoo is het 
kristal doordringbaar voor het licht, voor de warmte, doch 
voor geen eéiie vloeistof Zoo laten het goud en het lood zich 
▼an de kwik doordringen, terwijl het ijzer dit niet doet, 
maar slechts voor het tin doordringbaar is. 
35 . 
Deze poreusheid , deze doordringbaarheid der ligchamen 
voor zekere stoffen , dient , om te verklaren , hoe zij in of uit 
eenen meerder of minder vasten toestand kunnen geraken; 
loe zij in omvang kunnen toenemen of eene grootere plaats 
es aan, zonder van gewigtte veranderen Gebrek aan druk- 
Y"S °P de oppervlakte, of het indringen van warmtestof in 
te ze ” s f a ndigheid kunnen deze uitwerking hebben, welke 
10 ï e k ere g e valler» , met den algemeenen naam van uit- 
bii \ ^ ) » e n in eenige bepaalde omstandigheden, zoo als 
in rlp soorten, met dien van ijlheid, bestempeld, dewijl 
v oeistoffen , die luchtvormig zijn, binnen denzelfden 
• • V .® s ^^ n< dd«elen werkelijk ijlder of minder in getal 
|n. en uult in de natuurkunde deze eigenschap of bijzon- 
ere wijze van zijn der ligchamen door bet woord uitsettinas' 
vermogen aan. 
.... 36 . 
an de uitzetting tegenovergesteld is de inkrimping of sa- 
mm rukhing ; zoo verkrijgen de meeste ligchamen bij het koud 
worc en eenen minderen omvang; zoo trekken de ligchamen , 
maakt te - n ’ c j oor het vuur of door het water vloeibaar ge- 
uitd S *l n , * z ich te zaïuen, en in omvang verminderende of 
heet^r^L " j’ ' vort l en z 'i vast; zoo vermindert ook het ijzer, 
toe in |- m ^ S esme ed , hierdoor in uitgebreidheid en neemt 
vin oi ol 1 ' 6 ' 1 !' Door deze samendrukbaarheid kunnen zij 
i n 'I a ‘ 1 o verminderen en zelfs van gedaante veranderen . 
ie s van hun gewigt te verliezen. Nu eens blijven zij 
