12 
deze soort van kracht noemt men aantrekkings-kracht der 
aarde ( gravitas terrestris) en hetgeen de ligchamen daardoor 
ondervinden zwaarte {gravitas). Dewijl men deze zwaarte 
afmeet naar de drukking, welke de ligchamen uitoefenen op 
de oppervlakten, die hunnen val verhinderen, noemt men 
de maat hunner massa of de hoeveelheid stofdeeltjes, welke 
zij bevatten , in betrekking tot hunne digtheid, vergeleken met 
den weerstand van een gegeven beletsel aan hunne beweging, 
en waarop zij drukken, totdat zij zich in evenwigt bevinden, 
gewigt. Men is derhalve verpligt, om het gewigt van een lig- 
chaam te leeren kennen, hetzelve te vergelijken met ande* 
ren , waarvan de zwaarte vooraf bepaald en overeengekomen 
is, met behulp van verscheiden werktuigen, die evenaars, 
balansen genaamd worden (99 ) 
26 . 
Er bestaat derhalve eene aantrekkings-kracht der aarde , 
dewijl de ligchamen aan zich zelven overgelaten zijnde, door 
hunne zwaarte, onmiddelijk tot het middelpunt der aarde, 
welke men geheel bolrond vooronderstelt, getrokken worden. 
Dit verschijnsel wordt bewezen door middel van een draad, 
aan wiens vrije einde een stukje lood is vastgehecht. Zoo men 
dit gewigt van eene zekere hoogte laat vallen , teekent de 
draad , die er aan gehecht is, de toppunt-lijn , gewoonlijk , om 
bet middel, dat men gebruikt, om die te leeren kennen, 
loodlijn genaamd. 
27 . 
Deze aantrekkings-kracht is ook, zoo als wij zullen aan- 
toonen, werkzaam, in eene menigte, aan bet bestaan van de 
ligchamen verbonden omstandigheden, op de deelen , die hen te 
zamenstellen, en welke men, niettegenstaande zij uitermate 
klein zijn, kan beschouwen als van elkander scheidbaar Deze 
kleine deelen der massa noemt men , zoo als wij gezien hebben 
(15 .) , bostanddeelen , wier vereeniging de ligchamen daar- 
stelt ; deze kan men beschouwen met betrekking tot hunne 
natuurkundige schikking of werktuigelijke zamenvoeging, 
door ze te breken en van een te scheiden , zonder ze te 
ontleden; in dit geval blijft ieder deeltje volkomen, van 
dezelfde natuur als de massa, waarvan het is afgescheiden. 
Men noemt ze dus gelijksoortige (integrantes). Onderzoekt 
men die deelen met behulp der scheikundige ontleding en 
scheidt alzoo, indien dit mogelijk is, de deelen, die deze 
ligchamen zamenstellen en daarin verbonden waren , zoo 
men ziet , dat ieder dezer stollen van verschillende natuur is , 
