11 
bewegingen eene neiging te openbaren, om zich wederzijds 
te doordringen , en zoo zij vereenigd zijn , hebben zij het 
■vermogen , om aan hunne scheiding weerstand te bieden, of 
in rust vereenigd te blijven. Wij zullen kortelijk de oorzaken 
nagaan, die zoodanige verschijnselen te weeg brengen , of die 
natuurlijke magten , waaraan alleen zekere ligchamen hunnen 
oorsprong schijnen verschuldigd te zijn, benevens hunne 
voornaamste eigenschappen , wanneer zij het een op het 
ander werken Tevens zullen wij daardoor gelegenheid heb- 
ben, eenige uitdrukkingen te verklaren, welker aanwending en 
waarde wèl bepaald moeten zijn , om in de studie der na- 
• tuur lijke geschiedenis gebruikt te kunnen worden. 
23 . 
Het algemeenste verschijnsel in de Natuur, en dat zelfs 
op het bestaan van het Heelal betrekking heeft, is, dat elk 
ligchaam, voorondersteld vrij te zijn in de ruimte, het een 
tot het ander getrokken wordt , door eene onbekende oor- 
zaak of kracht, die hen schijnt te nopen, elkander aan 
te trekken , of elkaêr te naderen , daarom heeft men haar 
aantrekkings-kracht genoemd {attractio , gravitatio). 
24 . 
Men kan vooronderstellen, dat van het oogenblik af aan , 
dat het Heelal , dat is de wereld met al de hemelligchamen, 
bestond, deze dadelijk, ieder in het bijzonder met eene 
eigene kracht begiftigd zijn geworden, die hen nu nog nood*r 
zaakt, met meerdere of mindere snelheid, zich te bewegen 
en het een naar het anderen zich heen te begeven Hierdoor 
worden hunne verschillende, maar bestendige bewegingen be- 
paald, want deze aantrekking is evenredig aan de massa 
van ieder dezer aantrekkende ligchamen , en in eene omge- 
keerde rede met het vierkant hunner afstanden; de oorzaak 
nu dezer onderlinge standverwisselingen , welke wij zoowel 
bij de vaste als dwaal en staartsterren waarnemen , heeft men 
aantrekkings-kracht der hemelligchamen ( attractio ccelestis) 
genoemd. 
25 . 
In overeenstemming met de uitwerkselen van de aantrek- 
ln gs-kracht der hemelligchamen, is hetgeen op de aarde, 
de planeet, welke wij bewonen, geschiedt; want alle lig- 
chamen trekken elkauder aan, zoodra zij vrij of niet onder- 
steund zijn, Q f va U en> en trachten tot het middelpunt der 
aarde te geraken, hetwelk hen tot zich schijnt te trekken; 
