81 
z 'i hiervan de vochtigheid en het koolstofzuur aan; zij wordt 
dan gebluscht, zoo als men zegt, en verliest hare scherpte, 
valt tot poeder en wordt wit. Met water begoten , neemt zij 
dat op en wordt vast; dit mengsel verhit zich spoedig, barst 
en springt. De zuivere kalk is in geringe hoeveelheid in water 
oplosbaar ; zij blijft er in hangen en vormt weldra , door zich 
met bet koolstofzuur te vereenigen , een zeer sterk aanzet- 
sel, dat zelfs het water beletten kan, door scheuren enz, van 
potten of vaatwerk heen te zijpelen. Als gebluschte kalk en 
met water vermengd, maakt zij de basis uit van den mortel 
en de tras. Met vloeibare koolstofzure potaseh en soda ver- 
bonden , maakt zij deze bijtend en tot het bereiden van zee- 
pen geschikt (162); om diezelfde reden maakt het ook de 
weedasch werkzamer tot het oplossen van vette ligchamen , 
waarom het bij het bleeken van linnen gebruikt wordt. 
166 . 
Aan het einde der loogzouten plaatsen wij eene zoutvatbare 
grondlaag , die geen verbrand ligchaam is , maar het gevolg 
van de vereeniging van twee gassen : het water- en stikstof- 
gas, de amonia namelijk. Dit gas is dus genoemd, dewijl het, 
door middel van levende of van koolstofzuur ontdane kalk, 
uit het ammoniak- zout verkregen wordt; dewijl nu dit zout, 
dat door het vuur vlugtig kan gemaakt worden, uit een 
zuur en eene grondlaag bestaat, zoo verbindt zich de kalk 
g ^ h Bt " 8 ron dbeginsel , en het gas ontsnapt uit het toestel, 
het e< L'- t j e nat;u ui’kuiidige eigenschappen der gassen; maar 
, verbindt zich mei water, dat daardoor de kenmerken der 
ogzou en aanneemt; men heeft het dus ook vlugtig loogzout 
en geos van salmiak genoemd Zoo het aan de lucht is bloot 
Pt f r, \ raC lt * iet stee ds van het water vrij te Worden ; 
ie 'eelt dan eenen scherpen , bijtenden, opwekkenden geur, 
die lege. ijk de oogen aandoet, waardoor het zich dan ook 
onderscheidt. Dit gas kan met bijna alle zuren verbonden 
worden , en maakt ze dan onzijdig door er zouten mede te 
vormen, die meerendeels oplosbaar zijn. Men heeft dit gas 
on eed door middel der warmte en van metaaldraden , die in 
ele^t P° Ic . e * e ’ nen huis sterk verhit w r aren , en het door de 
dat° weder zamengesteld, waardoor men ontdekt heeft, 
'et uit ^ r ‘ e deelen waterstof bestaat, en wat den om- 
° ? r , e ^’ ee " deel stikstof, die echter voor de helft was 
zamelde rongen. Het ammoniakgas wordt in de natuur 
me a zon< erlijh waargenomen , maar uit de zouten, die het 
eva en , getrokken Het wordt door de scheikundigen als 
egenweikend middel gebruikt; in de geneeskunst dient het. 
