82 
of zuiver , of met zuren en in het bijzonder met koolstof- 
zuur verbonden; dit is bet vlug tig of Engolsch zout; met 
het azijnzuur vereenigd , vormt het den spiritus mindereri ; 
is de ammonia met zeezoutzuur verbonden , dan wordt het 
salmiak ; zoo het eindelijk met vette ligchamen , als zeep , is 
vereenigd , vormt het een zeer werkzaam bijtmiddel , dat als 
spoedig blaartrekkend wordt aangewend. 
167 . 
Onder de bijna onherleidbare oxiden, die aarden genoemd 
worden , is het silicium {de kiezelaarde) het opmerkelijkste 
Het heeft zijn naam ontleend van de silex of vuursteen , waarin 
het eerst ontdekt is geworden. Wanneer het door de scheikun- 
de is toebereid , of uit het tot poeder gebragt rotskristal , 
waarin het bijna hard is , getrokken , doet het zich als een 
wit , droog , schraal , smaak- en geurloos poeder voor , dat 
ruw op het gevoel en zoo hard is , dat het alle metalen be- 
kratst en slijpt. Het is in water niet oplosbaar en zelfs in het 
sterkste vuur moeijelijk te smelten, tenware het met eenige 
zelfstandigheden , en meer bepaald loogzouten , verbonden 
is, waarmede het, in het bijzonder met de potasch en soda, 
glas en kunstkristal vormt, dit laatste door bijvoeging van 
loodverzuursel. Met aluinaarde vereenigd, wordt het, door 
de werking van het vuur, de grondloog der beste soorten 
van aardewerk en vooral van het porcelein. Het wordt , zoo 
als wij later zien zullen , zeer overvloedig in de natuur ge- 
vonden, Het stelt de meeste zeer harde steenen daar , zoo als 
de bik- en molensteenen , de kwarts, de agaat, enz. (200). 
168 . 
De aluinaarde treft men in de klei en in de aluin aan ; 
in de eerste is zij met andere aardsoorten vereenigd , terwijl 
zij in de laatste in den staat van een zout , of innig met een 
zuur verbonden, aanwezig is. In den zuiveren staat doet zij 
zich voor als een wit, vetachtig poeder , dat aan de tong 
kleeft, met water een kneedbaar deeg vormt, en eenen eigen- 
aardigen geur verspreidt ; zij is onoplosbaar in water, en, aan 
de werking van het vuur blootgesteld, bijna onsmeltbaar; de 
aluinaarde strekt tot grondslag van eenige edelgesteenten (1 79), 
zooals de diamantspath ( corindon ) , de saffier en robijn ; 
meestal vindt men haar in vereeniging met de kiezelaarde; 
zoodanig bestaat zij in de leem en klei (107), en vormt 
aldus den grondslag der tras en kalk , van bijna alle soorten 
van aardewerk , van het glas , tigchelsteenen en dakpannen , 
daar zij door de hitte inkriropt, en hetgeen men bakken 
