90 
bet zeezout-zuur, De zouten , welke zij vormen , hebben van 
de scheikundigen den uitgang aten bekomen; zoo zegt men 
nitraten , carhonaten , sulphaten enz; wij herhalen echter 
hier, dat wij als zouten alleen die zelfstandigheden bedoelen, 
die smaak hebben, meestal in water oplosbaar, en waarin 
de grondlagen niet aardachtig en niet in overmaat zijn. De 
voornaamste zouten, welke wij gemeend hebben, te moeten 
behandelen, zijn, in de opgegeven orde, de salpeterzure pot- 
asch en kalk, de koolstofzure soda, de zwavelzuur-zöuten 
van aluin en der metalen, de boraxzure soda en de waterstof 
zee-zoutzure soda. 
184. 
Dat , wat men gewoonlijk salpeter ( 'steenzout ) noemt , is 
salpeterzure potasch (uitras potassae) , dat is, de vereeniging 
van een bijzonder loogzout met geoxigeneerde stikstof of 
salpeterzuur (117); men herkent dit zout aan de eigenschap , 
welke het heeft , om , met eenen zeer helderen glans en met 
verspreiding van veel warmte , de sterk verhitte ligchamen te 
doen branden, waar men het op legt, dewijl het veel zuurstof 
bevat. Het kristalliseert, zoo ’t zuiver is, in achtvlakken met 
regthoekige basis (pl. III, hg. 8). Het bestaat natuurlijk in het 
sap van eenige planten , zoo als het muur kruid en de borago , 
maar gewoonlijk verkrijgt men het door de kunst, door het 
zuur aan een ander zout met eene kalkgrondlaag te onttrek- 
ken. Men bekomt ’t door wassching van de aarden en steenen, 
waarop het zich vanzelf vastzet, na, zoo als t schijnt, in den 
dampkring gevormd te zijn; kunstmatig brengt men het voort 
door dierlijke en plantaardige zelfstandigheden, met kalkgruis 
gemengd , onder afdaken te laten rotten. Dit laatste wordt 
vervolgens gewasschen, om er de salpeter uit te krijgen , welke 
men echter dikwijls van basis moet doen veranderen , want 
deze is dan met de kalk, de magnesie en de soda vereenigd, 
waarvan men het moet vrij maken. Zuiver zijnde dient het 
bij het maken van buskruid, van salpeterzuur of sterk water, 
en ook in de geneeskunst, als werkende op de nieren en de 
blaas. 
185. 
Om het buskruid te maken , brengt men , met de meeste 
zorgvuldigheid, kool, salpeterzure potasch en zwavel bijeen, 
welke men vervolgens met water mengt, om er een weldoor- 
kneed deeg van te vormen , uit vijftien deelen van de eerste , 
zes-en*zeventig van de tweede en negen van de derde stol 
bestaande. Men maakt ook een poeder, waarvan de uitwerkselen 
