92 
hoort de sulphas sodae , ook glauLer-sout genoemd. In de 
geneeskunst gebruikt men het als buikzuiverend middel, ge- 
lijk de sulphas magnesiae, ook nog , volgens den naam der 
minerale wateren, waaruit het verkregen wordt, epsom-, 
sedlits- en egra-zout, en uithoofde van zijn smaak en eigen- 
schappen, buikzuiverend biüerzout, (sal catharticum) ge- 
noemd. Gekristalliseerd zijnde, vertoont het vierkante pris- 
men op vierkantige basis (pl III tig. 6). Door de oplossing 
van dit zout met een loogzout, zoo als de soda en de ammonia , 
te vereenigen, bekomt men de magnesie (1 69). 
189. 
De aluin , zoo bekend door het veelvuldig gebruik , dat 
men daarvan maakt in de handwerken en kunsten, is een 
sulphas aluminis (zwavelzure aluinaarde). Soms vindt men 
haar in de natuur , maar in kleine hoeveelheid. De door de 
kunst voortgebragte is de meest gezochte ; zij bevat ook nog 
daarenboven een weinig loogzout ; het is een drieledig of uit 
drie ligchamen zamengesteld zout; zij kristalliseert in pris- 
men met vier regte hoeken , op regthoekige basis , of in 
achtvlakken met regthoekige basis (pl. III fig. 8 , en pl. IV 
fig. 4). Gewoonlijk is zij doorschijnend , als glasachtig ; haar 
smaak is eerst zoetachtig , maar vervolgens zamentrekkend 
voor alle deden van den mond. In de verwerijen gebruikt 
men haar als bijtmiddel, en om, zoo als wij gezegd hebben, 
de gekleurde aluinaarde te verkrijgen, om het schrijfpapier 
er mede te laten doortrekken en minder vloeijend te maken, 
om aan het vet , waarvan men kaarsen maakt , meerdere 
hardheid te geven , tot het bereiden der huiden als hongaarsch- 
en zeem-leder, om het roest der metalen af te nemen en 
het zilver mat te maken, enz. Het wordt ook, vooral wanneer 
het verkalkt is, als zamentrekkend middel in de geneeskunst 
gebruikt, en in kleine hoeveelheden in eenigen drank , bij bloed- 
vloeiingen, den witten loop enz. aangewend. 
190. 
Wij zullen van de metaal-vitriolen of zwavelzuur- verbin- 
dingen alleen die van het ijzer, het koper en het zink op- 
geven. Het eerste, dat mede onder den naam van groene 
vitriool in den handel voorkomt , verkrijgt men ook van de 
ij zer-zwavel-kiezen ; het bevat veel kristalwater , waardoor het 
dan ook, aan de lucht blootgesteld, vervloeit of geel wordt. 
Wij hebben er reeds van gesproken , bij de beschouwing van 
het ijzer (155). Het zwavelzuur koper of zoogenaamde blaauwe 
vitriool , dat ook Cyprische genoemd wordt, kristalliseert in 
