113 
▼an deze meldt de geschiedenis niets, en zij worden ook 
oude , uitgedoofde of sondvloedsche ( diluviaansche ) genoemd. 
Op alle deelen van den aardbodem heeft men vulkanen ge- 
vonden. Onder de tegenwoordige verdienen de Etna en F esu- 
v \ m in Italië genoemd te worden ; in Frankrijk bestaan slechts 
nitgedoofde vulkanen, of vulkanische gronden, zoo als in 
Auvergne, Cantal , Vivarais, de omstreken van Montpellier 
enz. . Van de nog brandende bergen wordt de voorname 
opening , waardoor de gemeenschap van het innerlijke vnnr 
met de oppervlakte der aarde plaats heeft, krater genoemd. 
• °i° l ' , ezen mond worden de gassen, dampen, water- en 
jodenlijmachtige vochten, asch , lava in staat van smelting 
ot wit wordens toe, en steen en rotsbrokken van grooteren 
o lemeren omvang , dikwijls zeer hoog in de lncht gedre- 
ven. eze uitbarstingen worden meestal voorafgegaan door 
on eraarcsch gedruisch en geloei en gevolgd van aardbevin- 
gen boms barst de grond, splijt, wordt opgehe ven en valt 
wet ei neder, waardoor gevolgelijk de hoogte en rigting der 
wateren verandert. Dikwijls hebben er nog vele andere ver- 
schijnsels plaats, er geschieden plotselinge veranderingen in 
e zwaarte der lucht, weerlichten volgen elkander schielijk 
°P , gedurige donderslagen zijn van bliksems en vernielende 
regens van heet water, van zuren, betumineuse (jodenlijm- 
achtige) sloffen vergezeld enz 
ier eindigen onze geognostische of aardkundige beschou- 
“r j” moeten wij dus nu, volgens ons opgegeven plan, 
tot die der bewerktuigde ligchamen overgaan 
tweede afdeeling. 
BEWERKTUIGDE OF LEVENDE LIGCHAMEN. 
VIJFDE HOOFDSTUK. 
Ih, 
grip van het leven ; onderscheid tusschen dieren 
en planten. 
229. 
Wij hebben, i n het tweede hoofdstuk van dit werk, ge- 
nen , dat de natuur , met oplettendheid , in haar geheel 
8 
