114 
beschouwd , weldra de verdeelmg van de menigte der we- 
zens in twee hoofdrijen of afdeelingen noodzakelijk maakt : 
het onbewerktnigde rijk, dat alle levenlooze of onbewerk- 
tuigde ligchamen bevat, en het bewerktuigde rijk, waartoe 
alle bewerktuigde of levende wezens behooren. Na dus de 
geschiedenis van deze eerste in de voorgaande hoofdstukken 
te hebben opgegeven , zullen wij ons nu gaan bezig houden 
met de beschouwing der bewerktuigde wezens , dat is , van 
degenen, die de algemeene wetten weerstreven, of ze wij- 
zigen , met behulp van eenige toestellen , of door e'e'n of 
meerdere werktuigen , waarmede die wezens bijzonderlijk tot 
dit einde toegerust zijn 
230. 
Deze wijze van bestaan, die zekere ligchamen van de on- 
bewerktuigde, doode stof onderscheidt en die hen, tot een 
zeker punt, het vermogen geeft, om weerstand te bieden 
aan de gestadige krachten der natuur, aan die magten, welke 
gedurig trachten hen te vernietigen , hen in de algemeene 
masse der grondstoffen terug te drijven, heeft men levens- 
kracht , leven genoemd. Dit is een woord, waaromtrent men 
is overeen gekomen , dat het een geheel van krachten zoude 
heteekenen, een gevolg van zeer verschillende werkingen en 
afwisselende verschijnselen, hoewel ze allen e'en eenig doel 
hebben , namelijk de instandhouding van het individue of van 
de soort ; alleen in zoo verre als de bewerktuigde wezens 
dit vermogen bezitten , worden zij levende genoemd. 
231. 
Ofschoon de vermogens, aan de levende wezens door hunne 
bewerktuiging bijzonder geschonken , veel in getal zijn , kan 
men ze echter in nunne gevolgen nu eens tot twee, dan eens 
tot vier soorten van werkingen brengen, welke hunne werk- 
tuigen moeten verrigtea. Het gebruik, waartoe die. werktuigen 
strekken, de werkingen, waarvoor zij bestemd zijn en welke 
zij uitoefenen, noemt men verrigtingen. 
232. 
De door die organen uitgevoerd wordende verrigtingen, of de 
voornaamste levenswerkdadigheden , kunnen onder twee rijen 
van verschijnselen worden gebragt, die van het wezenlijkste 
belang zijn voor het bestaan dier wezens. De eerste bevat 
die, waardoor aan alle levende ligchamen twee opmerkelijke 
vermogens worden gegeven: 1'. dat van te groeijen of zich 
te ontwikkelen , door andere zelfstandigheden in het ligchaam 
