116 
daarvan gevoelig te zijn , in e'e'n woord, dat de werktuigen, 
waardoor de dieren gevoelen en zich bewegen , hen genoegzaam 
kenmerken en van de planten onderscheiden , die veroor- 
deeld zijn , om te leven en zich te ontwikkelen , op dezelfde 
plaats, als de individuen, waarvan zij deel hebben uitgemaakt. 
235 . 
Daarenboven hebben die werktuigen van het gevoel- en 
bewegings vermogen , klaarblijkelijk , in de dieren het zamen- 
stel der deelen gewijzigd, niet wier hulp de twee andere 
hoofdverrigtingen geschieden. Reeds daard >or dat een bezield 
wezen , door eigen beweging , van plaats kan veranderen , 
zal het zich in eenen gansch bijzonderen toestand bevinden, 
zoo het midden , waarin het bestemd is te leven, niet vloeibaar 
is, of andere wezens niet voor zijn onderhoud hebben gezorgd; 
1*. zal het dus zijn voedsel kunnen zoeken, het in eene in- 
wendige holte inbrengen , waar zich zeer kleine openingen , 
opslorpende poren, zullen bevinden, die de oorsprong zijn 
van buizen , bestemd , om de ter voeding dienstige vloeistoffen 
allerwege been te voeren ; 2*. zal het die stoffen aantrekken 
of afstooten , er zich heen begeven of van verwijderen , na 
hare hoedanigheden door middel van zekere voelluigen te 
hebben onderzocht; 3" zal het bezielde wezen het voort- 
brengsel der mannelijke geslachts-deelen , onmiddelijk en on- 
der vloeibaren vorm, op de plaats zelve en dikwijls in het 
inwendige van het ligchaam van een ander individu brengen , 
in ’t welk te voren de niet levend gemaakte kiemen, als door 
eene overmaat van voeding, zijn weggelegd. 
236 . 
Men herkent derhalve de dieren aan het vermogen , om 
willekeurig van plaats te kunnen veranderen , de omringende 
voorwerpen waar te nemen , het hun dienstig voedsel te vin- 
den en te herkennen , dat naar binnen in eene holligheid ter 
verteering (digestio) heen te voeren, waar opslorpende poren 
geplaatst zijn , als inwendige wortels; en, eindelijk, om door 
eene vloeistof bevrucht te worden. De planten , daarentegen , 
blijven en ontwikkelen zich op de plaats, waar hare kiem 
is neergevallen ; daar zij haar voedsel niet kunnen gaan op- 
zoeken , slorpen zij, of halen, door uitwendige poren, de 
vloeistoffen op, die hen omringen, voornamelijk door middel 
van bladeren en wortels. Het water , de wind , de dampkring 
voeren hare bevruchtende deeltjes onder den vorm van stof 
weg, en de werktuigen ter voortteeling verdwijnen na de 
voortbrenging. 
