122 
naoit groen. Zijn vorm verschilt veel (*) ; in het algemeen 
brengt hij datgeen voort , wat men gemeenlijk icorteigrein 
noemt, of eene ontelbare menigte kleine draadjes, die in 
zeer losse baartjes eindigen, aan het einde waarvan men ver- 
moedt , dat zich poren of kleine gaatjes bevinden , die met 
het innerlijke der plant gemeenschap hebben. 
253 . 
Die poren zijn zooveel mondjes, die de vloeistoffen uit 
de nabijheid opzuigeu. Dit kan men door verscheiden proef- 
nemingen bewijzen : zoo sterft iedere plant in den voor haren 
groei meest geschikten grond, wanneer men haar de wortels 
afsnijdt, of wel zij kwijnt totdat er zich nieuwe hebben ont- 
wikkeld. Eenige planten, welke men niet gekleurd water had 
begoten, namen dit vocht op, waardoor hier en daar de 
loop. er van zigtbaar werd. Eindelijk is het door de onder- 
vinding bewezen , dat afgezonderde, in potten geplaatste 
planten , waarvan men de aarde vergeet vochtig te houden, 
binnen weinig tijds vergaan, en zoo men dan de aarde, die 
de wortels omringt, onderzoekt , vindt men die geheel uitge- 
droogd. Ook groeijen in het algemeen die planten het weligst, 
die in eenen vochtigen grond staan. 
254 . 
Doch het is niet het zuivere water, hetwelk de poren der 
wortels opzuigen ; immers men heeft door stell'ge bevindingen 
bewezen , dat overgehaald water b. v. niet tot de ontwikke- 
ling der planten dienen kan , en dat, zal eene plant wel ge- 
voed worden, het water, dat zij opzuigt, eenige aardach- 
tige stoften of die van organischen oorsprong zijn, en vooral 
koolstofzuur moet bevatten. Dit is indedaad de voornaamste 
bron van de vaste stof, welke men houtachtig ligchaam noemt 
of de houtstof die de kool voortbrengt , en welke men in groote 
hoeveelheid in de planten vindt , en die het hout vormt. 
(*) Men heeft aan de onderscheiden soorten van wortels verschillende 
namen gegeven. Zoo is de aardappel (pl. X hg. i) een knolachlige {-) wor- 
tel; de uije (lig. 2 ) een bol, welken men langen tijd als een wortel 
heeft aangernerkt ; het is een ware wortelknop , waarin de plant de 
steng voorstelt; de schubben, de bladen; de bolletjes of klisters , de tak- 
ken ; en de naar beneden gerigte draden de eigenlijke wortels ; het 
grootste aantal planten en boomen heeft vezelachtige wortelen (lig. 3). 
(t) Knolacbtig noemt men den wortel, bij wetten ziek groote, ronde, vleeschacblige ligebamen 
voordoen , gevormd door een met stijfseUchtig zetmeel gevuld ceUenweefsel, cn op wiens opper- 
vlakte men eene menigte tidteekenen, oogen , gewaarwordt, bestemd, om eene nieuwe plant 
voort te brengen. Aanmerking van tien Verluier. 
