135 
tegen het tijdperk van de ontwikkeling der knoppen ; echter 
moet men bekennen , dat de bewerktuiging der planten , te 
dezen opzigte, niet genoeg is onderzocht geworden; alleen 
heeft men omtrent de hoornen eenige waarnemingen gedaan , 
die geleerd hebben , hoe hunne groei geschiedt. 
281. 
Bij de hoornen groeit despint-laag (259), die, verhard zijnde, 
hout geworden is , in het geheel niet meer. Zoo men echter 
op eenen bepaalden afstand in bet houtachtig gedeelte eenen 
spijker heeft geslagen , blijft hij op dezelfde hoogte ; na ver- 
loop van eenigen tijd, ’tgeen verschilt naarde soort van boom 
waarop men de proef neemt, is de spijker geheel bedekt, 
dewijl hij door nieuwe bastlagen is omwikkeld, die den om- 
yang van den boom doen toenemen ; want zijne deelen groeijen 
ieder jaar alleen maar in dikte of doormeting Derhalve schijnt 
deze aanwas, die gedurende den winter stil staat, door de 
buitenste laag te worden voortgebragt, en daar deze jaarlijk- 
sche aanzetting rondom den stam plaats beeft , zoo ontstaan 
daardoor kringen , die in dwars doorgezaagde boomen zeer 
gemakkelijk te zien zijn. Het aantal cirkellijnen , aan den voet 
der afgezaagde stammen geteld , komt nagenoeg met dat der 
jaren van den ouderdom des booms overeen , waarom men 
deze ook jaarringen heeft genoemd. 
282. 
De schors neemt in dikte toe, ten koste van de buitenste 
laag van den bast; wanneer men in den stam van een boom 
een spijker slaat , zoodat het breede gedeelte tegen den bast 
komt, vormt er zich schors onder en drijft hem naar buiten; 
terwijl, wanneer de kop van de» spijker dieper gaat, de 
schors hem overdekt en er zich zelfs nienwe houtlagen bo- 
ven hem vormen Deze groei in doormeting is dus het op- 
merkelijkste op de stammen der boomen ; vandaar dat na- 
men in de schors gesneden, na verloop van zekeren tijd 
onleesbaar worden ; want de letters worden aanmerkelijk 
breeder, terwijl de hoogte er van dezelfde blijft. Deze waar- 
i'eoiingen derhalve bewijzen, dat de bast de lagen van de 
sc lor ® naar buiten uitscheidt , even als de inwendige lagen 
' an splint liet hart van het hout, of bet hardste, het 
meest vaste gedeelte van den stam der boomep vormen. 
283. 
1 ?\^ een ontwikkelen en voeden zich de gewassen door 
de middelen , welke wij hebben opgegeven , maar zij scheiden 
ook nog zekere bijzondere sappen of vochten uit, zoo als 
