151 
stempel voldoende is , om de bevruchting te doen plaats 
hebben. Stellig is het bewezen , dat de tusschenkomst der 
lucht noodzakelijk is bij deze zonderbare bewerking, die 
nimmer onder water geschiedt (*), zoodat de planten, die in 
deze vloeistof leven , op zeer verschillende wijzen de bloem- 
stelen of stengen, die de bloemen moeten dragen, boven 
de oppervlakte doen uitkomen, opdat zij zich van ditgroote 
werk zouden kunnen kwijten Men vooronderstelt, dat de 
vochtigheid de in het stuifmeel vervatte bevruchtende vloei- 
stof zoude oplossen, en in dit geval de bevruchting geen plaats 
zoude kunnen hebben Zeker is het , dat de meeste bloemen , 
of liever hare stelen zich weder onder de oppervlakte van 
het water begeven, om er de zaadjes in terug te brengen, 
die daar dan tot rijpheid kunnen komen. 
317. 
Het is tegenwoordig, door de waarnemingen, buiten allen 
twijfel gesteld, dat de voortplanting der gewassen, door mid- 
del vau hunne zaadkorrels, het gevolg is van eene wezenlijke 
bevruchting, waarbij de meeldraden slechts overbrengende 
werktuigen zijn, bestemd, om het stuifmeel af te scheiden en 
te leveren; want nooit geeft eene plant zaad, die niet dan 
meeldraden heeft. Evenzeer is het ook bewezen , dat de bloe- 
men, die alleen stampers bezitten , slechts dan vruchtbaar zaad 
(. ) Wij moeten waarlijk de Voorzienigheid der natuur bewonderen , 
wanneer wij de wijze van bevruchting bij sommige planten met oplettend- 
ïeid nagaan; zoo als die der V alisneria spiralis , eene in de zuidelijke 
ee en van Frankrijk en Italië groeijende tweehuizige waterplant: in den 
joeltijd ontrolt de vrouwelijke plant baren spiraalvormig opgewonden 
moemsteel, die juist de lengte daardoor krijgt, om hare bloem de opper - 
Vlakte van het water te doen bereiken , waar zij zich dan opent. De man- 
nelijke bloemen bevinden zich onder water in eene bloemschede , deze 
hebben geenen spiraalvormig opgewonden bloemsteel , maar zijn integen- 
deel met korte steeltjes voorzien , en echter moeten de vrouwelijke bloemen 
door haar bevracht worden, teneinde het soort in stand blijve. Ten tijde, 
at dit plaats zal hebben , doen zij de bloemschede bersten , maken zich 
van de plant los, ontluiken op de oppervlakte van bet water, drijven 
naar de vrouwelijke bloemen, bevruchten ze, en na deze verrigting 
jolt de bloemsteel der vrouwelijke plant zich weder spiraalvormig op, 
da""- daardoor weder onder de oppervlakte van het water, en brengt 
eene v . rucllt tot rijpheid. Welligt wordt die bevruchting , even als bij 
werk U ' , i'- n n tt ' andere tweehuizige planten, door toedoen van insekten be- 
stuif™ | ' d° ot ' van de eene naar de andere te vliegen , en alzoo bet 
stempel ri ° Ver te hreuge» , dat zich aan hun ligchaam hecht , op den 
manneli'k • Vrouwe Hjke plant, die soms op eenen verren afstand van de 
neer zit* * * S verw ijderd. Bij de Berberissen buigen de helmdraadjes, wan- 
! °P l! en zeker punt geprikkeld worden , naar den stempel bren- 
gen er net 8l uifmeel * die wij Ie op en herstellen zich weder in hunne 
vorige standplaats. Aanm. van den Vertaler 
