250 
NEGENDE HOOFDSTUK. 
Gebruik en bijzonderheden der planten. 
559. 
In deze voordragt zullen wij de in het vorige hoofdstuk opge- 
geven natuurlijke rangschikking volgen, en trachten de voor- 
rleelen te doen kennen , welke de mensch van de onder- 
scheidene deelen der gewassen heeft weten te trekken, gelijk 
tevens de bijzonderheden, waargenomen in de wijze, waar- 
op de planten hnnne verschillende verrigtingen vervullen , 
bloot leggen ; het meerendeel der paragrafen met de fami- 
liën, waarvan de naam hiervoren opgegeven is, overeenko- 
mende, zoo zullen wij den lezer verzoeken , zich van de achter 
dit w'erk geplaatste tafel te bedienen, ten einde de kenmer- 
ken , die deze gewassen van alle andere onderscheiden , weer 
te kunnen vinden. 
560. 
Zoo de familie der paddestoelen den mensch al verschei- 
dene zeer smakelijke en door alle volken zeer gezochte ge- 
wassen oplevert , zoo bevinden er zich ook ten uiterstegevaar- 
lijke onder, die ware vergiften zijn De eetbare padde toelen 
zijn, voor het meerendeel, ten minste, wanneer zij de werking 
van het vuur ondergaan hebben, van eenen aangenamen geur , 
en hun vleesch of weefsel wordt malsch en kan gemakkelijk 
door de tanden gekleinsd worden. Men rekent tot het getal 
van deze eetbare paddestoelen onder de Boletussen , de 
eetbare Boletus (Boletus edulis Bull.), verscheiden Kamper- 
noelje s , zoo als de Beid Kampernoelje (Agaricus campestris 
Ij.) , de Oranje Kampernoelje (Agaricus aurantiacus Bdll.) 
de lekkere Kampernoelje (Agaricus deliciosus L), de Mous- 
seron (Agaricus prunulus Pers.), enz.; het meerendeel der 
Champignons, zoo als de gele Campignon (Merulius cantha- 
rellius Bdll.), bij de Franschen onder den naatn van Chan- 
terelles bekend; de Knodszwammen ; de Morchel (Morchella 
esculenta Pers.), eindelijk de Truffel (1 uber cibarium Pers,). 
De Paddestoelen, welke men als vergiftige beschouwd, zijn , naar 
het schijnt, hun scherp beginsel verschuldigd aan een bij- 
zonder vocht, dat zich gemakkelijk in kokend water oplost, 
en vooral door den azijn vernietigd schijnt te worden. Het 
meerendeel der soorten van Paddestoelen , die een melk- 
achtig vocht bevatten , zijn vergiftig ; de toevallen , welke zij 
