255 
genamen reuk verspreidt. Men noemt het somwijlen planten- 
swavel In den handel wordt zij dikwijls vermengd , en , zoo 
als men zegt) vervalscht met het stuifmeel van de manne- 
lijke bloemen der Lischdodde en der Pijnen en Denneboomen, 
Het aftreksel van den wortel van het mannetjes Boschvaren (As- 
pidium filix. mas Swabts ) wordt tegen den lintworm gebruikt. 
Het roetachtig V rouwenhaar (Adianthum pedatum L) is, zegt 
men, zweetdrijvend; het heeft vooral eenen aangcnamen geur, 
en een soort van slijm. Eindelijk bedienen zich de draaijers , 
de vergulders en de schrijnwerkers met het grootste voordeel 
van eene soort van Paardenstaart (Equisetum) , om hunne 
werken glad te maken Alles doet gelooven , dat de kiezel , 
die bijna naakt op de oppervlakte van deze stengen gevon- 
den wordt, hun deze eigenschap geeft; want, wanneer de 
plant jong is, en zij naauwelijks uit de aarde schiet, eet 
men m loskanen de toppen van eenige soorten, en vooral 
van die, aan de oevers der rivieren groeijen, na ze vooraf, 
even als de Aspergies, te hebben laten koken. 
567. 
In de familie der Grazen vindt men de nuttigste planten- 
Het zal voldoende zijn alleen de Tarwe\, de Rogge, de Garst , 
de Haver , de Rijst, de Gierst, hel Zorg hoorn , het Turksch- 
hoorn, van welke wij de geschiedenis breedvoerig hebben 
voorgedragen (403 — 411), op te noemen Deze zaden of kor- 
re s , granen geroemd , bevatten veel zetmeel ; zij dienen den 
meuscli en huisdieren tot voedsel. Het Tarwemeel is een 
mengsel van zetmeel of stijfsel , kleefstof en slijmerige sui- 
kerstof. De vochtige kleefstof is eene elastieke stof, die 
de deeg handelbaar maakt, en doet gisten. Met het tarwe 
meel maakt men het brood,, ofschoon men in verscheiden 
landen ook uit de Rogge brood bereid, en dit aldaar voor 
duizenden liet boofdvoedsel uitmaakt, zoo is echter in de 
zuidelijke deelen van Europa hel eerste alleen in gebruik. 
Om het daar te stellen , vereenigt men drie deelen meel 
met twee deelen warm v'ater, en een weinig gist; men werkt 
het geheel door elkanderen , en stelt het bloot aan eene 
zachte temperatuur: er ontstaat in de massa eene ware gisting, 
welke men tegenhoudt door dit deeg in kleine gedeelten in 
eenen daartoe behoorlijk heet gestookten oven te plaa'sen , 
teneinde liet te bakken, waarbij het een gedeelte water 
verliest. Vele soorten brengen voedergewassen voort , voor 
paarden , runderen , schapen, geiten, enz zoodanigen zijn : het 
beemd Doddegras (Phleum prateuse L.) de btaamoe Een- 
