276 
treft men in deze familie planten aan, die in de verwerijen 
gebruikt worden, zoo als de bloemen van de*? gewone Saf- 
floer (Carthamus tinctorius L.) die, hoewel van eene Oran- 
jegele kleur, in bet water, na daarin fijn gestampt te zijn, 
een bezinksel geven, dat groen schijnt , wanneer het zich in 
dikke lagen bevindt , maar die door middel der plantenzuren , 
die haar vast leggen , de schoone rozenkleur oplevert , waar- 
mede men de zijde verwt; het verwers Zaagblad (Serratula 
tinctoria L.) en meer anderen leveren eene vaste gele kleur, 
603 . 
De wevers Distel (Dipsacus fullonum L.), de Schurftkruiden , 
de Valeriaan- soorten zijn de meest bekende planten van de 
familie der DiPSACEè'n (499). Men weet dat de kelken der 
eerste plant natuurlijke kaarden opleveren , waarmede men 
wolle stolfen die gevold zijn , kaardt. Het schurftkruid heeft 
dezen naam verkregen, omdat men eenige soorten eertijds in 
de geneeskunde onder de gerstendranken gebruikte tegen 
zekere huidziekten. Bij alle soorten doet zich deze bijzon- 
derheid voor, dat, wanneer men hare bladen breekt, de 
afgebrokene deelen hangen en bewegelijk blijven, wordende 
zij, op zekere afstanden van elkanderen vastgehouden, 
door de zich verlengende Spiraalvaten (Vasa spiralea seu 
tracheae). In de tijden der onwetendheid heeft men aan eene 
soort den naam van Duivelsbeet (morsus diaboli) gegeven , 
omdat de wortel gedeeltelijk vernietigd en als afgeknaagd 
voorkomt De wortelen van de genezende Valeriaan (Valeri- 
ana officinalis L ) zijn merkwaardig door haren zonderlingen , 
stinkenden reuk, die de katten lokt, welke haar met eene 
naar woede zwemende liefkozing beruiken. Men gebruikt 
ze met goed gevolg in kramppijnen en zenuwkwalen. Men 
eet de bladen van de eetbare Veld-salade (Foedia olitoria 
' Vahx. ). 
604 . 
Een zeer groot aantal van RuBiACEëfi (500) worden in de 
geneeskunde gebruikt , zoo als het welriekend Ruwkruid (As- 
perala odorata L.), die eerst door het droogen eenen sterken 
aangenamen geur verkrijgt ; het wit Ruwkruid (Asperula 
Cynancbica L.) en het Kleurend Ruwkruid (Asperula tinctoria 
L.) , waarvan men voornamelijk gebruik maakt in de keeikwa- 
len , maar wiens wortelen ook eene roode kleur voor de ver- 
werijen opleveren. Tot deze familie behooren ook de boomen, 
waarvan wij de zoo kostbare schors, onder den naam van Kina 
