278 
slechts het moes van. Het zaad door hen ontlast wordende , 
behoudt het ontkiemingsver mogen ; en hieruit volgt, dat 
teruggehouden in de overblijfselen van het voedsel, het 
roet clezen op de takken wordt gelegd , waarop het zich ver- 
volgens ontwikkelt: door dit middel zaaijen deze vogels 
zelve, zoo als men zegt, het werktuig van hunnen dood 
De gewone Kornoelje (Cornus mascula L.) heeft een zeer vast 
hout, dat door de wagenmakers, draaijers , en schrijnwer- 
kers zeer gezocht wordt. De vruchten z.jn zuurachtig en een 
weinig zamentrekkend. De binnenste bast van de zwarte J her 
(Sainhucus nigraL) is een geneesm.ddel , dat als af^eksel 
de uitwaseming bevordert Men gebruikt in het westen 
van Frankrijk de bessen van de lage Vlier (Sambucus ebu- 
L Ld, om aan de weinig gekleurde wijnen eene donkerer 
kleur te geven De verscheidenheid van de gewone Sneeuwbal 
( Viburnum opulus L.) met balvormige onvruchtbare bloemen, 
maakt door haar loof en witte bloemen het sieraad van onze 
kunstboschjes uit. 
660. 
De wortelen, de bladen en de zaden der Schermdragers 
f 503 ) leveren aan de kunsten de huishouding en de ge- 
neeskunde vele nuttige zelfstandigheden. Men eet de wor- 
telen van de moes Pastinake (Past.naca sat.va L), van de 
aemeenc Peen (Daucus carota L)., van den Suikerwortel (Si- 
nm sisarum L), van de knollige JVater-bppe (Sium Bu bo- 
ca“anum “); men gebruikt het kruid van de Peterselie (Apium 
Petroselium L.). de Seldery Eppe (Apium graveolens L.), 
van de tuin Kervel (Scandix Cerefoluun L„ Lhaerophyllum 
sativum Pers.) van de Venkel (Foemculnm vulgare Gaertn); 
van den tamnien Engelwortel (Ange hca Archangel.ca L.) ; ein- 
delijk moeten wij onder de nutügste zaden opgeven het 
an Lad, afkomstig van de Anijs Beverncl (Pimpinella Ani- 
sum L.), het Korianderzaad, van de tamme Koriander (Con- 
andruin sativum L.), en het Komijnzaad, dat door de gewone 
Komijn (Cuminum cyminum L.) , opgeleverd wordt, de 
heide^ laakten komen in de zamenstelli.ig van het bier, en 
worden ook in het noorden van Europa tot het kimden der 
Lizen gebruikt. De meeste zaden der sckermdragers zijn 
aromatisch, en hunne reuk bevindt zich in het buitenste be- 
kleedsel, dat bestemd schijnt te zijn, om hen tegen d 
insekten te beschermen. Vele soorten zijn vergiftig , zo 
onder anderen de vergiftige Water scheerling (Gicuta virosa 
L), de kleine Honds- Péterselic (Aethusa cynapium L.) , het 
pijpachtig Torkruid (Oenanthe fistulosa L.), de gevlekt 
