301 
te bezitten, bestaat eene andere wijze van ademhaling. Daar 
zij "eene vaten hebben, komt de lucht bij de voedingssap- 
pen^ dringt in het binnenste door en verdeelt zich door mid- 
del van veerkrachtige zeer doordringbare buizen en komt zoo 
in alle deelen van het ligchaam met behulp van die kanalen, 
luchtpijpen (tracheae) genoemd (789); of zoo die dieren in 
water of eenige andere vloeistof leven , schijnt de ademhaling 
te geschieden, even als bij de planten: aan hunne opper- 
vlakte of door de bekleedselen , die week en gemakkelijk te 
doordringen zijn. 
642. 
Dit zijn de voornaamste wijzigingen van de voedingswerk- 
tuigen bij de dieren. Ofschoon zij veelvuldig en vrij algemeen 
op alle soorten derzelfde klassen toepasselijk zijn, zoo schijnt 
het toch, dat de omgevende vloeistof, of het midden waarin 
die dieren moeten leven den grootsten invloed heeft op het 
zamenstel en de schikking der voedings- ademhalings- en 
bloedsomloops- werktuigen, zoodat men uit hunne studie slechts 
bijkenmerken en van weinig aanbelang voor de natuurlijke 
verhouding der dieren onderling , trekken kan. 
643. 
Zoo is het nagenoeg eveneens gelegen met de werktuigen 
ter voortplanting De wijze van voortteling van verscheiden 
dieren is geheel onbekend Eenigen , die geen geslacht hebben , 
of voor het meerendeel op andere ligchamen vast zitten op 
dezelfde wijze als de planten dit door bare wortels doen , 
kunnen als deze voorttelen. Deze voortplanting geschiedt 
dus door afleggen , door looten of knoppen , door middel 
van natuurlijke of toevallige scheiding van eenige deelen van 
hun ligchaam , waarop de organen die in 't eerst ontbraken 
aangroeijen. Bij alle andere dieren bestaan er afzonderlijk 
voor de voorteling bestemde werktuigen. Sommigen zijn ge- 
schikt om de kiemen voor te bereiden , de levendmaking er 
van te bevorderen en gedurende eenigen tijd vóór de afschei- 
ding van de moeder te bewaren , anderen dienen om een be- 
vruchtigend en levendmakend vocht te bereiden en over te 
brengen Deze werktuigen onderscheiden de mannen van de 
vrouwen ; zij kenmerken de Sexen en worden geslachtsorga- 
nen genoemd. 
644. 
Bij de meeste dieren zijn de geslachten duidelijk en afzon- 
