306 
senpnn (cranium) wordt genoemd, eene sterk ontwikkelde 
massa , die dan den naani van harsenen (cerebium) verkrijgt, 
waaruit de voornaamste zenuwen baren oorsprong schijnen te 
nemen, De zintuigen (958) leveren ook vele gewigtige wijzi- 
gingen op omtrent hun aantal, ligging, en volmaaktheid, 
vooral in de laatste dierklassen, 
653 . 
Na dus een algemeen begrip te hebben gegeven van de 
verrigtingen, welke de dieren, met behulp hunner werktuigen , 
uitoefenen , kunnen wij nu den invloed gaan leeren kennen, 
welke die verschillende vermogens op elkander hebben , naar 
gelang van hunne meerdere of mindere ontwikkeling. Deze 
omstandigheden zijn in het leven der dieren zoo gewutig , 
dat men genoodzaakt is geweest, die wezens in afzonderlijke 
en zeer natuurlijke klassen te verdeden, zoo als wij m het 
volgende hoofdstuk zullen doen zien. Maar alvorens achten 
wij” het noodzakelijk, in eenige bijzonderheden te treden om- 
trent het natuur- en scheikundig zamenstel der dieren. 
654 . 
Even als alle levende wezens, zijn de dieren uit vaste en 
vloeibare stoffen zaamgesteld ; uit werkende deden en andere , 
die verwerkt zijn of het moeten worden en die alsdan aan 
dc ontleding , aan de verrotting weerstand bieden. De schei- 
kunde kan die stoften ontleden, doch niet weder zamenstel- 
len, wanneer hunne deeltjes eens gescheiden zijn geweest. Dit 
een natuur- of ontleedkundig oogpunt beschouwd, kan de 
stoffelijke zelfstandigheid der dieren in vaste en vloeibare 
grondstoffen worden gescheiden. De vaste deden hebben een 
soort van weefsel; ook noemt men ze weefsels (telae) ('--«) ; 
in de meeste organen treden zij tot elkander en worden za- 
meneesteld. De. vloeistoffen, welke men .vochten (humores) 
noemt (664) , wanneer ze dropvormig zijn , hebben weinig 
zamenhang; hare deelen glijden gemakkelijk over elkander; 
zij vloeijen weg, zoo ze aan zich zelven zijn overgegeven; 
uit hen ontstaan de vaste deelen ; zij zijn in groote hoe- 
veelheid en bestendig in grootere verhouding. De scneikun- 
dige grondstoffen der dieren zijn zelden vrij ; zij treden m de 
zamenstelling der weefsels en vochten; eemgen vindt men 
afzonderlijk; wij zullen de voornaamste opgeveu (665). 
655 . 
De weefsels der dieren verschillen onderling, hetzij door 
