349 
ren neemt men die organen niet waar, men noemt ze Endo- 
branchia Ofschoon de kop van deze dieren met van het 
ligchaam gescheiden is, kan men dien evenwel aan den mon 
kennen ; deze is na eens eene uitrekbare buis m den vorm 
van eenen snait , soms voorzien van kaken en voelers of dra- 
den ; dan weder een breede schijf, die als een zuignapje werkt 
en, ter zelfdertijd, het dier tot voortbeweging dient De mis, 
die door de darmen gevormd wordt, (fig 6. A. B. C ) door- 
loopt het geheele ligchaam in de lengte en ondergaat bij 
iedere geleding eene soort van vernaauwing De spieren 
verschillen naar de soorten , zoo ook de voorteelings-werk- 
tuigen. Sommigen, hoewel tweeslachtig, moeten paren even 
als de Limax- soorten; dikwijls worden de eijeren m ie 'S 
chaam uitgebroed. Anderen kunnen zich-zelven bevruoeu, 
op de wijze der Oesters. 
747. 
De branchiodeia of wormen, wier kieuwen van buiten zigt- 
baar zijn, houden zich nagenoeg allen in de zee op. bom- 
migeu zitten vast en besloten, hetzij ineen koker , die dom 
hunne buitenvlakte wordt afgescheiden , zoo als de Gieter-, de 
Dantalium-, Serpula- soorten, enz ; dan weder is die koker 
samengesteld uit stukjes schelpen of zand, zoo als ie li- 
bellen, de Terebellen , de Amphitriten. Alle deze soorten 
worden in e'e'ne familie vereenigd, die Pijpbewoners (lu- 
bicoles) genoemd wordt. De anderen zijn naakt , en zwemmen 
vrij in het water om, zoo als de Nereïden (Nereis), de Amphi- 
nomen , de Aphroditen , de Arenicolen en men heeft ze hug- 
kieuwigen (Notobranchia) genoemd. 
748. 
De nereïden zijn nog slechts alleen in de zee waargenomen; 
men heeft ze langen tijd den naam van Zeescolopenders ge- 
geven Op het eerste gezigt gelijken zij in de daad naar deze 
insekten; hun voedsel bestaat uit kleine zeedieren, welke zij 
door middel van paarswijs zittende kaken verslinden; zij be- 
zitten voelers of vleezige aanhangsels aan de lippen; ver- 
scheiden er van glinsteren gedurende den nacht met een phos- 
phorisch licht. De naam Arenicola beteekent , zandbewoner: 
zij wordt op wormen toegepast, die aan de oevers der 
zee leven, en tot aas voor het vangen van makrelen en 
schelvisschen worden gebruikt. Deze worm verraadt, even 
als de aardworm, zijn aanwezen door kronkelingen van min 
