438 
samenstelling te beslaan , een grondvorm , waarvan de natuur 
slechts met wfeêrzin afgaat. Het zal ons dan ook veel gemak- 
kelijker vallen, hier de algemeene bewerktuiging te bestude- 
ren, dewijl de werktuigen wezenlijk dezelfde zijn en slechts 
geringe wijzigingen ondergaan. 
957. 
Teneinde meerdere orde in deze beschouwing van het 
zamenstel der gewervelde dieren te brengen , zullen wij ach- 
tereenvolgenderwijze de organen der beweging, der zinnen, 
der voeding, van den bloedsomloop, van de ademhaling en 
de stem, der afscheidingen en van de voorteeling doen kennen; 
en eene beknopte vergelijking , met die der ongewervelde 
dieren maken. 
958. 
Wij hebben , hij de behandeling der ongewervelde dieren , 
gelegenheid gehad, op te merken, dat de vaste deelen, die 
tot de beweging van het ligchaam moesten dienen , altijd van 
buiten zijn geplaatst, en dat, zoo zij leden hebben, er hier 
van voor ’t minst drie paren van bestaan; zoo als de schaal- 
dieren, de insekten; dikwijls zelfs zijn hunne schalen of schel- 
pen eeue soort van woning, slechts bestemd, om hen te be- 
schermen , zoo als bij de stekelhuidigen , de buikpootige 
en de koplooze weekdieren. Bij de gewervelde dieren , 
daarentegen, (de schildpadden en eenige visschen uitgezonderd), 
zijn de beenderen , of de vaste ter beweging dienende deelen 
onder het vleesch verborgen ; zij zijn van binnen onder de 
huid geleed, en het aantal hunner ledematen gaat nimmer 
dat van twee paren te boven, 
959. 
De plantdieren hebben geene waarneembare zenuwen ; bij de 
insekten, 'de schaaldieren en de wormen hebben wij een 
zenuwmerg gevonden, met afwisselende uitzettingen; eene reeks 
van knoopen zonder hersenen of hoofdmiddelpunt; wij hebben 
gezien, dat bij de weekdieren hersenen en vrije zenuwen be- 
staan, dat is te zeggen, dat zij niet in beenige holten zijn 
besloten Eindelijk, hebben de gewervelde dieren, allen zonder 
onderscheid , hersenen, die in hunne schedelholte bevat z^ijn. 
De algemeene bundel van zenuwen , die er van voortkomen, 
is altijd in de koker of bet kanaal, hetwelk de wervelen 
vormen, besloten , en boven en in eene andere holte dan de 
ingewanden geplaatst. 
