440 
962. 
De opening, waardoor de overblijfsels der spijten uitgaan , 
is bij de ongewervelde dieren zeer verscheiden , met betrek- 
king tot hare plaatsing. Nu eens is, zoo als bij de weekdie- 
ren, de aars digt bij het hoofd gelegen; dan weder, zoo als 
bij de insekten en wormen , bevindt hij zich aan het tegen - 
overgestelde einde van het ligchaam ; eindelijk ontbreekt deze 
opening werkelijk bij vele plantdieren: bij de gewervelde 
dieren , die een bekken hebben, is de aars bestendig op een 
kleinen afstand en achter dien beenigen kring geplaatst. De in- 
gewanden zijn altijd in den buik besloten, die eene bijzon- 
dere holte is, gelegen onder de ruggegraat , tusschen den 
kop en den staart. Men vindt daar altijd een lever in, die 
de gal afscheidt, en een ander werktuig, dat een vocht voort- 
brengt, overeenkomende met speeksel, en Alvleesch (Pan- 
creas) wordt genoemd ; daarenboven een of meerder klieren , 
waarvan het gebruik weinig bekend is , en die Milt (Splen of 
Lien) beet. 
963. 
De organen , die tot omloop van de vochten in de plant- 
dieren en de insekten moeten dienen, zijn niet bekend. Bij 
de ringwormen en schaaldieren, wordt het bloed of het vocht, 
dat er voor dient, in bijzondere kanalen gedreven , na met 
de lucht, en meest met het water, dat lucht bevat, in aanraking 
te zijn geweest. Met de weekdieren is het bijna even zoo 
gelegen; maar bij hen is het hart de oorzaak van den om- 
loop , en dit is nooit zamengesteld uit meerdere aan elkander 
sluitende holligheden; bestaan er hartekamers , dan zijn deze 
altijd duidelijk en gescheiden. Bij de dieren , welke wij nu 
gaan beschouwen, is het hart altijd enkel; of wel wanneer 
net uit meerdere holligheden bestaat, zijn deze vereenigd, liggen 
tegen elkander, en zijn in eenen bijzonderen zak, die het harte- 
zakje (pericardium) wordt genoemd, besloten. 
964. 
De ademhaling en de onderscheiden organen, die er van 
afhangen, worden voornamelijk door die van den bloedsomloop 
gewijzigd. Bij de dieren, waarbij men de toestellen tot deze 
laatste verrigting nog niet beeft kunnen herkenen , gelooft men 
dat nu eens , zoo als bij de plantdieren , de vochten, die door 
het voedsel zijn voortgebragt, aan de oppervlakte van bet 
ligchaam zich in aanraking komen brengen met de omringende 
